Hak ve Sorumluluklarım
Müfettiş denetimi, soruşturma, disiplin, mobbing, şiddet & taciz, yapay zeka, mal bildirimi, aday öğretmenlik ve daha fazlası — güncel mevzuat ve kanun maddeleriyle.
Zorunlu Belgeler
Sizi doğrudan etkileyen her idari işlemin yazılı olarak tebliğ edilmesi zorunludur.
- Disiplin soruşturması açılması → yazılı bildirim
- Savunma istemi → yazılı + imzalı tebligat
- Disiplin cezası kararı → yazılı tebligat
- Görevlendirme / yer değiştirme kararı → yazılı tebligat
- Toplantı çağrısı (disiplin/soruşturma kapsamındaysa) → yazılı
📘 7201 Sayılı Tebligat Kanunu – Madde 1 / 657 s. DMK – Madde 130
| Durum | Bildirim Süresi | Dayanak | Not |
|---|---|---|---|
| Savunma istemi | En az 7 gün | 657 DMK Md. 130 | Bu süre kısaltılamaz. 7 günden az verilmişse usul hatası itiraz gerekçesidir. |
| İfade çağrısı (soruşturma) | Makul süre | 657 DMK Md. 129 | "Makul süre" net tanımlı değil; ancak gün bildirimi olmadan çağrılırsanız erteleme hakkınız doğar. |
| Disiplin kurulu toplantısı | En az 3 gün | Disiplin Kurulları Yönetmeliği Md. 9 | 3 günden az bildirim yapılırsa toplantı ertelenebilir. |
| Olağan toplantılar (öğretmenler kurulu vb.) | En az 1 gün | MEB Okul Yönetimi Yönetmeliği | Gündem yazılı duyurulmalıdır. Gündem dışı karar alınamaz. |
| Görevlendirme/yer değiştirme | Tebliğden itibaren yürürlük | 657 DMK Md. 76 | Acil görevlendirme kararı tebliğ tarihinde geçerlilik kazanır; ayrıca önceden bildirim zorunluluğu yok. Ancak itiraz için 60 gün süreniz başlar. |
"Toplantının konusunu ve yazılı çağrı belgesini öğrenebilir miyim? Hazırlıklı gelmek istiyorum."
"Sendika temsilcime bilgi verme hakkımı kullanmak istiyorum. Bugün değil, [tarih] uygun mu? Yazılı davet bekliyorum."
"657 sayılı DMK'nın 130. maddesi gereğince savunma için en az 7 gün süre hakkım bulunmaktadır. Bu sürenin tamamlanması için tebliğ tarihinden itibaren 7. günü savunma teslim tarihi olarak talep ediyorum."
"Tutanağı dikkatle incelemem gerekiyor. İmzalamadan önce içeriğini okuduğumu teyit etmek istiyorum."
| Ceza Türü | Örnek Öğretmen Fiilleri | Sonuçları | İtiraz Mercii | Süre |
|---|---|---|---|---|
| Uyarma | Derse geç girme, ders defterini imzalamama, göreve geç gelme. | Sicile işler. 5 yıl sonra silinebilir. | Disiplin Kurulu'na itiraz | 7 gün içinde |
| Kınama | Nöbeti terk etme, toplantıya özürsüz katılmama, izinsiz okul terk. | Sicile işler. 5 yıl sonra silinebilir. | Disiplin Kurulu'na itiraz | 7 gün içinde |
| Aylıktan Kesme | Devlet malına zarar, gerçeğe aykırı belge, özürsüz devamsızlık, boş ders terk. | 1/30–1/8 maaş kesintisi. 10 yıl sonra silinebilir. | Disiplin Kurulu'na itiraz | 7 gün içinde |
| Kademe Durdurma | Kasıtlı ağır aksaklık, yetki dışı karar, hediye/çıkar kabul. | 1–3 yıl kariyer durması. Uzman/Başöğretmenlik gecikmesi. 10 yıl sonra silinebilir. | Yüksek Disiplin Kurulu'na itiraz | 7 gün içinde |
| Devlet Memurluğundan Çıkarma | Terör örgütü üyeliği, cinsel taciz, rüşvet, görevi kötüye kullanma. | Memuriyetin sona ermesi. Emekli maaşı etkilenebilir. | Doğrudan idare mahkemesi — idari itiraz yok | 60 gün içinde |
- Diğer cezalar → öğrenme tarihinden 1 ay içinde soruşturma başlatmalı
- Çıkarma cezası gerektiren suçlar → 6 ay içinde soruşturma başlatmalı
- Soruşturma emrinde olayın ne olduğu, kim hakkında, disiplin soruşturması olduğu açıkça yazılmalı
- Olayda taraf olan, şikayetçi veya mağdur olan kişi soruşturmacı atanamamaz
- Soruşturmacı sonradan disiplin amiri veya kurul üyesi olamaz
- Soruşturmacı, soruşturulan kişiden daha düşük unvanlı olamaz
- Öğrenme tarihi: Evrakın kayda girdiği veya inceleme raporunun bildirim tarihi sayılır
- Süresinde soruşturma başlatmayan amirin sorumluluğu doğar
- Soruşturmaya başlanmış olsa bile fiilden itibaren 2 yıl içinde ceza verilmeli
- İptal kararı sonrası yeniden ceza verilecekse zamanaşımı yeniden hesaplanır
- Aynı suçtan iki kez ceza verilemez (ne bis in idem ilkesi)
Kademe ilerlemesinin durdurulması → Yüksek Disiplin Kurulu'na itiraz.
Devlet memurluğundan çıkarma → İdari itiraz yolu yok; doğrudan idare mahkemesi.
İtiraz üzerine kurul 30 gün içinde kararını vermek zorundadır. 30 günde karar yoksa zımni ret sayılır.
Davada mutlaka yürütmenin durdurulması (YD) talebini ekleyin: kabul edilirse dava boyunca ceza uygulanmaz.
YD reddine karşı 7 gün içinde Bölge İdare Mahkemesi'ne itiraz edilebilir.
Danıştay: "Savunma hakkı demokratik düzenin ve hukuk devletinin olmazsa olmaz gereğidir."
| Süre | Ne Yapılır | Nereye | Kanun |
|---|---|---|---|
| 1 Ay | Soruşturma başlatılması (öğrenmeden itibaren) | Yetkili amir | DMK Md. 127 |
| 6 Ay | Çıkarma gerektiren suçlarda soruşturma başlatma | Yetkili amir | DMK Md. 127 |
| 7 Gün (min.) | Savunma için tanınması zorunlu minimum süre | Memurun savunması | DMK Md. 130 |
| 7 Gün | Disiplin/YDK'ya idari itiraz (tebliğden itibaren) | Disiplin Kurulu / YDK | DMK Md. 135 |
| 30 Gün | Kurulun itiraz hakkında karar vermesi | Disiplin Kurulu | DMK Md. 135 |
| 60 Gün | İdare mahkemesine iptal davası açma | İdare Mahkemesi | İYUK Md. 7 |
| 7 Gün | YD ret kararına itiraz | Bölge İdare Mahkemesi | İYUK Md. 27 |
| 30 Gün | BİM'e istinaf başvurusu | Bölge İdare Mahkemesi | İYUK Md. 45 |
| 30 Gün | Danıştay'a temyiz başvurusu | Danıştay | İYUK Md. 46 |
| 5 Yıl | Uyarma/kınama silme talebi | Disiplin amiri | DMK Md. 133 |
| 10 Yıl | Aylıktan kesme/kademe durdurma silme talebi | Disiplin amiri + Kurul | DMK Md. 133 |
- 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu (Md. 125–135)
- 7528 Sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu (2024 — Md. 24-25)
- İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK Md. 7, 27, 45, 46)
- Sakarya Üniversitesi Hukuk Müşavirliği — Disiplin Soruşturmasında Dikkat Edilecek Hususlar
- Türk Eğitim-Sen — Örnek Yargı Kararları (2025, Karar #618, #623, #628)
- Danıştay 12. Dairesi — Yerleşik içtihat kararları (2019/3842, 2020/164, 2022/789)
- Devlet Personel Başkanlığı Mütalaalar Bülteni No. 32 (2011)
- Anayasa Md. 36, 40/2, 51, 129 / Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru Kararları
Mobbing; işyerinde bir kişiye yönelik sistematik, tekrarlayan ve kasıtlı olarak uygulanan psikolojik baskı, yıldırma ve dışlamadır. Tek bir olay mobbing sayılmaz.
Öğretmenlerde en sık görülen biçimleri:
- Toplantılarda sürekli söz hakkı tanımama, görüşleri yok sayma
- Kasıtlı iş yükü artışı veya nitelik dışı görevlere atama
- Sürekli haksız eleştiri, bağırma, küçük düşürme
- Meslektaşlardan soyutlama, bilgiye erişimi engelleme
- Haksız ve tekrarlayan disiplin soruşturmaları açma
- İyi sınıfları / nöbet çizelgesini kasıtlı düzenleme
Resmi Şikayet Kanalları
- Kişisel kanaatinizi paylaşabilirsiniz (Anayasa Md. 26)
- Eğitim sistemine eleştirel bakış dile getirebilirsiniz
- Sendika faaliyetleri ve mesleki haberleri paylaşabilirsiniz
- Mesleğinizle ilgili deneyim ve materyal paylaşabilirsiniz
- Öğrenci/veli/meslektaşa hakaret — TCK Md. 125
- Öğrenci fotoğrafı (yazılı izin olmadan) — KVKK
- Siyasi parti propagandası — DMK Md. 7
- Sınav sorusu / gizli evrak — TCK Md. 239
- Öğrenci kişisel verisi içeren paylaşım — KVKK Md. 6
Özel eğitim sınıflarında görev yapan özel eğitim öğretmenleri nöbet görevinden MUAFTIR.
📘 MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği Madde 91/2(ğ): "Özel eğitim sınıflarında görev yapan özel eğitim öğretmenleri ile çocuk gelişimi alanına ait uygulama ana sınıflarında görev yapan okul öncesi öğretmenleri nöbet görevinden muaf tutulur."
⚠️ Not: Bu muafiyet yalnızca özel eğitim sınıflarında görev yapanlar içindir. Kaynaştırma öğrencisi bulunan normal sınıflarda görevli branş öğretmenine muafiyet uygulanmaz.
✅ Rehber öğretmen/psikolojik danışmanlara nöbet görevi VERİLEMEZ.
MEB Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği (RG: 14.08.2020/31213) bu hükmü açıkça düzenler:
Gerekçe: Rehber öğretmenler teneffüslerde ve öğle aralarında da öğrenci, veli ve öğretmenlerle çalışmaya devam ettiğinden nöbet görevi bu hizmetle çakışır.
📘 MEB RPD Hizmetleri Yönetmeliği (14.08.2020/31213) / MEB Resmi Açıklaması
- Bireysel ve grupla psikolojik danışma
- Psikoeğitim programı uygulama
- Bireyi tanıma teknikleri uygulama
- Akran temelli çalışmalar
- Sınıf rehberliği çalışmaları
- Seminer, panel, konferans, kurs, gezi düzenleme
- Yayın hazırlama
- Veli görüşmeleri ve bilgilendirme
- BEP geliştirme birimine katılım
- Merkezi sınavlarda görev (gönüllülük)
- İstek üzerine belleticilik
- Nöbet görevi — kesinlikle verilemez
- Başka branşa boş derse girme / ders öğretimi
- Sınıf rehber öğretmenliği (zorunlu olarak)
- Sekreterlik, büro/idari işler
- Meslekle ilgisi olmayan görevler (657 DMK Md. 11)
- Yaz tatilinin 1 aydan kısa tutulması
- Danışma odası dışı amaçlı kullanım zorlaması
Yönetmelik, rehberlik servisine fiziki koşullar konusunda da güvence getirmiştir:
- Servis; öğrenci, veli, öğretmen ve personelin kolaylıkla ulaşabileceği konumda olmalıdır.
- Bireysel çalışmalar ve grup çalışmaları için uygun donanım sağlanmalıdır.
- Rehberlik servisi odası başka amaçla kullanılamaz (depo, toplantı odası vb. yapılamaz).
📘 MEB RPD Hizmetleri Yönetmeliği (14.08.2020/31213)
| Tür | Yetkili Makam | Azami Süre | Kadro Yeri | Harcırah |
|---|---|---|---|---|
| İlçe İçi | İlçe MEM Müdürü | 6 ay (uzatılabilir) | Değişmez | Genellikle ödenmez |
| İl İçi | İl MEM Müdürü | 1 yıl (uzatılabilir) | Değişmez | Uzak mesafede talep edilebilir |
| İl Dışı | MEB Merkez (Bakan) | 2 yıl (uzatılabilir) | Değişmez | Evet, yol + gündelik |
✅ Hayır — WhatsApp grubu kurma zorunluluğu YOKTUR.
MEB Genelgesi 2024/53 (14.08.2024) açıkça düzenler: "Ödev ya da benzeri bilgilendirmelerde sosyal medya uygulamalarının kullanımından kaçınılacak."
Bu hüküm 2023/28 ve 2025/44 sayılı genelgelerde de tekrarlanmış ve WhatsApp, Telegram gibi üçüncü taraf uygulamalar üzerinden veli grubu kurulması 2025-2026 yılı itibarıyla açıkça yasaklanmıştır.
📘 MEB Genelgesi 2024/53 – Md. 44 / Genelge 2025/44 – Md. 44 / Genelge 2023/28
Cep telefonu kişiye özel olup özel hayatı ilgilendirdiğinden, okulların öğretmenlerin WhatsApp uygulamasını kullanmaya zorlamaları hukuken mümkün değildir. Zorlama halinde bunu yazılı bildirin; İlçe/İl MEM'e şikayet hakkınız var.
📘 Anayasa Md. 20 / KVKK Md. 4 / Memurlar.net DPB görüşü
MEB, öğretmen-veli iletişimi için BiP uygulaması üzerinde çalışan Okul Veli Asistanı (OVA) ve Öğretmen Bilgi Servisi (ÖBS) sistemlerini 2025-2026 yılından itibaren devreye almıştır. Tüm bilgilendirmelerin bu platformlar ve e-Okul üzerinden yapılması gerekir.
📘 Genelge 2025/44 – Md. 44
✅ Hayır — mesai saatleri dışında mesaj yanıtlama zorunluluğunuz YOKTUR.
Öğretmenlik 657 s. DMK kapsamında bir kamu görevi olup iş yükümlülüğü mesai saatleriyle sınırlıdır. Herhangi bir mevzuat öğretmeni mesai dışı telefon veya mesaja cevap vermeye zorlamaz.
- Cep telefonu kişisel bir cihazdır — numara vermek de zorunlu değildir.
- Veli grubu kurmak zorunda olmadığınız gibi, kurulmuş bir grubu takip etmek de zorunlu değildir.
- Mesai sonrası mesajı okumadığınız veya yanıtlamadığınız için soruşturma açılamaz.
📘 Anayasa Md. 20 (özel hayatın gizliliği) / 657 s. DMK Md. 99 (çalışma saatleri) / KVKK
| Paylaşım Türü | Hukuki Durum | Dayanak |
|---|---|---|
| Öğrenci adını/notunu gruba yazma | ❌ KVKK İhlali | 6698 s. KVKK Md. 6 (özel nitelikli kişisel veri) |
| Ödev yapmayan öğrenci adını gruba yazma | ❌ Hukuka Aykırı — TCK kişilik haklarını ihlal | TCK Md. 134 / KVKK / Çocuk Hakları Sözleşmesi |
| Öğrenci fotoğrafını/videosunu gruba/sosyal medyaya koyma | ❌ Açık hukuka aykırı — soruşturma gerektirir | MEB Genelgesi 2017/12 / KVKK / TCK Md. 134–135 |
| Genel duyuru (sınav tarihi, etkinlik vb.) gruba yazma | ⚠️ Tolere edildi — artık yasaklandı | Genelge 2024/53 ve 2025/44: resmi platformlar kullanılmalı |
| e-Okul / OVA üzerinden bilgilendirme | ✅ Resmi ve güvenli | MEB Genelgesi 2025/44 |
MEB Genelgesi 2024/53 ile "sınıf annesi" uygulamasına izin verilmeyeceği açıkça belirtilmiştir.
Bu uygulama; öğretmeni ara iletişim kanalına bağımlı kılarak hem kişisel veri güvenliği hem de özel hayat açısından sorun yaratıyordu. Genelge gereği sınıf annesi atanmaması okul yönetiminin sorumluluğundadır. Veliler okul-aile birliği kanalıyla veya resmi randevu sistemiyle iletişim kuracaktır.
📘 MEB Genelgesi 2024/53 / Genelge 2025/44 — "Sınıf annesi uygulamalarına izin verilmeyecek."
| İzin Türü | Süre | Ücretli mi? | Öğretmene Özgü İstisna | Dayanak |
|---|---|---|---|---|
| Analık izni (kadın) | Doğum öncesi 8 + sonrası 8 hafta = 16 hafta. Çoğul gebelikte önce +2 hafta. | ✅ Ücretli | Yaz tatiline denk gelen doğum öncesi 5 haftalık izin sonrasına eklenemez | 657 DMK Md. 104/A |
| Babalık izni | 10 gün (takvim günü, doğum gününden itibaren) | ✅ Ücretli | Fark yok | 657 DMK Md. 104/B |
| Evlilik izni | 7 gün | ✅ Ücretli | Fark yok | 657 DMK Md. 104/B |
| Ölüm izni (eş, çocuk, anne, baba, kardeş) | 7 gün | ✅ Ücretli | Fark yok | 657 DMK Md. 104/B |
| Süt izni | İlk 6 ay: günde 3 saat / Sonraki 6 ay: 1,5 saat | ✅ Ücretli | Hangi saatlerin kullanılacağı öğretmenin tercihine bırakılır; idare saati dayatamaz | 657 DMK Md. 104/D |
| Mazeret izni | Yılda toptan veya bölümler halinde 10 gün | ✅ Ücretli | ⚠️ İkinci 10 günlük mazeret izni öğretmenlere verilemez (diğer memurlara verilebilir) | 657 DMK Md. 104/C |
| Ücretsiz izin — doğum sonrası | Doğum sonrası analık bitiminden itibaren 24 aya kadar | ❌ Ücretsiz | Süre bitiminden 1 ay kaldığında yeni ücretsiz izin istenemez | 657 DMK Md. 108/B |
| Ücretsiz izin — eş yurt dışı | Eşin yurt dışı görevi süresince 3 yıla kadar | ❌ Ücretsiz | Fark yok | 657 DMK Md. 108/A |
| Ücretsiz izin — doktora | 2 yıla kadar | ❌ Ücretsiz | Fark yok | 657 DMK Md. 108/A |
| Yıllık izin | — | — | ⚠️ Öğretmenler yıllık izin kullanamaz; karşılığı yarıyıl ve yaz tatilidir | 657 DMK Md. 102 / MEB İzin Yön. |
Süt izninin hangi saatlerde kullanılacağı tamamen öğretmenin tercihine bırakılmıştır.
- Ders saatini seçebileceği gibi ders olmayan saati de seçebilir.
- Okul idaresi "öğleden sonra dersin yok, süt iznini öğleden sonra kullan" diyemez. Öğretmen kabul ederse uygulanır, zorla dayatılamaz.
- İlk 6 ay: günde 3 saat (isterse 3×1 saat veya 1×3 saat kullanabilir, tercih öğretmende)
- Sonraki 6 ay: günde 1,5 saat
📘 657 s. DMK Madde 104/D / DPB Görüşü
| Kriter | Öğretmen | Diğer Memur |
|---|---|---|
| Yıllık izin | ❌ Kullanamaz | ✅ 20–30 gün |
| Yaz tatili | ✅ ~2,5 ay | ❌ Yok |
| Yarıyıl tatili | ✅ ~1 hafta | ❌ Yok |
| İkinci 10 gün mazeret izni | ❌ Verilemez | ✅ Verilebilir (yıllık izinden düşer) |
| Mazeret, doğum, babalık, ölüm, evlilik | ✅ Aynı | ✅ Aynı |
- Kanunlara ve mevzuata aykırı emir veremez (657 Md. 10)
- Öğretmenden kişisel çıkar sağlayacak talepte bulunamaz (hediye, borç, hizmet)
- Öğretmeni unvanıyla bağdaşmayan görevlere atayamaz (sekreterlik, depoculuk vb.)
- Rehber öğretmene nöbet yazamaz
- Öğretmeni mesai dışı telefona cevap vermeye zorlayamaz
- WhatsApp grubu kurmaya zorlayamaz
- 10 günlük mazeret iznini bizzat veremez (kaymakam yetkisindedir)
- Ücretsiz izin vermeyi kesinlikle reddedemez (hak mevcutsa)
- Ders programını düzenleyebilir (makul sınırlar içinde)
- Nöbet listesi hazırlar (mevzuata aykırı olmamak kaydıyla)
- Okulun işleyişine yönelik yönetim kararları alabilir
- Eksiklikler için sözlü ya da yazılı uyarı yapabilir
- Disiplin amiri sıfatıyla uyarma ve kınama cezası verebilir
- Performans değerlendirmesini gerçekleştirir
Branş değişikliği idari işlemdir, öğretmenin rızasına gerek yoktur. Ancak aynı il içinde ve norm kadro gerekleriyle uyumlu olması zorunludur. Keyfi değişikliğe karşı İlçe MEM'e yazılı itiraz edin.
Öğretmenin asıl görevi eğitim-öğretimdir. Okul dışı görevlendirme için İlçe/İl MEM onayı gerekir. Müdürün tek başına bu kararı alma yetkisi yoktur.
Bu durum mobbing kapsamına girebilir. Her soruşturma açılışını not alın, sonuçlarını saklayın. Sendikanıza bildirin. Ombudsmana (ombudsman.gov.tr) başvurabilirsiniz.
Sicil değerlendirmesine 30 gün içinde itiraz edebilirsiniz. İtiraz İlçe/İl MEM üst değerlendirmesine gider. Gerekçesiz ya da belgesiz düşük not iptal ettirilebilir.
| Mazeret Türü | Şart | Gerekli Belgeler | Not |
|---|---|---|---|
| Aile Birliği (Eş Durumu) | Eşin kamu kurumunda görevli olması ve o ilde atanabilecek norm boşluğu bulunması | Eşin görev belgesi, SGK dökümü, nikah cüzdanı, ikametgah | Eşi özel sektörde çalışan öğretmen bu haktan yararlanamaz. Hizmet puanı üstünlüğü esastır. |
| Sağlık Mazereti (öğretmenin kendisi) | Görev yerinin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğini belgeleyen sağlık kurulu raporu | e-Rapor Doğrulama sisteminde doğrulanabilir sağlık kurulu raporu + tedavi belgesi | Rapor; hastalığın tedavisinin talep edilen yerde mümkün olduğunu göstermelidir |
| Sağlık Mazereti (anne, baba veya vasi olunan kardeş) |
Anne/baba/kardeşin hastalığının görev yerinde tedavisinin mümkün olmadığını belgeleyen sağlık kurulu raporu ⛔ 2026 Ocak itibarıyla GEÇERSİZ "Başkasının güç ve yardımı olmaksızın hayatını devam ettiremez" ibareli sağlık kurulu raporları artık bu kapsamda kabul edilmemektedir. Bu raporlar yalnızca 2026 Ocak başvuru dönemi için son kez sağlık mazereti kapsamında kabul edilmiş; bundan sonraki dönemlerde reddedilecektir. ✅ Yapılması gereken: Bakıma muhtaçlık durumunun tespiti için engelli sağlık kuruluna başvurulmalı; "Tam bağımlı" ibareli Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporu (engelli sağlık kurulu raporu) alınarak engellilik mazereti kapsamında başvuru yapılmalıdır. |
Sağlık kurulu raporu + vukuatlı aile nüfus kaydı + varsa vasi tayini mahkeme kararı ⚠️ "Başkasının güç ve yardımı olmaksızın hayatını devam ettiremez" ibareli rapor artık geçersiz sayılmaktadır. |
Kardeş için başvuruda vasi tayini zorunludur. Bakıma muhtaç anne/baba/kardeş için artık engellilik mazereti kapsamında "Tam bağımlı" ibareli engelli sağlık kurulu raporu gerekmektedir. Sağlık Bakanlığı 23.07.2025 tarihli yazısına göre bakıma muhtaçlık engelli sağlık kurullarınca tespit edilir. MEB 2026 Yarıyıl Tatili Duyurusu (B.2.2 ve DİKKAT notu). |
| Engellilik Durumu | Öğretmenin kendisinin veya anne/babasının %40+ engellilik oranı | İlgili mevzuata göre alınan sağlık kurulu raporu | Anne veya babanın raporu için AKS'deki adres esas alınır |
| Can Güvenliği | Görev yerinde can güvenliğini tehdit eden belgelenmiş durum | İl milli eğitim müdürlüğü veya ilgili güvenlik birimi yazısı | Tarihe bağlı olmaksızın başvuru yapılabilir; Bakanlığa yazılı iletim zorunlu |
| Diğer Nedenler | Eşin/çocuğun vefatı, şehit veya malul gazi eş/çocuk/ebeveyn, özel eğitim gerektiren çocuk veya kardeş | Duruma göre vefat/şehadet/malul belgesi, özel eğitim değerlendirme kurulu belgesi | — |
| Kademe | Şart | Ücret Etkisi | Not |
|---|---|---|---|
| Öğretmen | Atanmayla başlar | — | Başlangıç kademesi |
| Uzman Öğretmen | En az 10 yıl öğretmenlik + sınav başarısı | Taban aylığa ek ödeme (+%5 civarı) | Sınav duyuruları MEB tarafından ayrıca yapılır |
| Başöğretmen | Uzman öğretmen iken en az 10 yıl daha görev + sınav başarısı | Uzman öğretmenin üzerinde ek ödeme (+%10 civarı) | En üst kariyer kademesi |
| Aşama | İşlem | Tarih | Kritik Not |
|---|---|---|---|
| 1. Aşama — Ön Başvuru | Elektronik Başvuru Formu + Belge Teslimi | 14–19 Ocak 2026 (Saat 16.00) | Bu aşamayı geçmeyen 2. aşamaya katılamaz. Erken başvuru kritik. |
| 2. Aşama — Tercih Başvurusu | Okul tercihleri + Onay | 27–29 Ocak 2026 (Saat 16.00) | Yalnızca 1. aşaması onaylananlar tercih yapabilir. |
| Atamalar | Elektronik atama | 30 Ocak 2026 | Hizmet puanı üstünlüğü esası |
| Tebligat & İlişik Kesme | — | 30 Ocak 2026 | personel.meb.gov.tr'den takip edin |
| Aile birliği koordinasyon | Bakanlık koordinasyonu (atanamayanlar için) | 30 Ocak 2026 sonrası | Form'da "koordinasyon istiyorum" beyanını işaretleyenler için |
✅ Yapılması gereken: Engelli sağlık kuruluna başvurarak "Tam bağımlı" ibareli Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporu alın → Engellilik mazereti kapsamında başvurun.
• Yurt dışında görevli olanlar (aylıksız izin bitiş tarihi 02.02.2026'yı geçenler)
• Eşi geçici görevli veya isteğe bağlı sigortalı olanlar (aile birliği için)
• İdari/adli soruşturma sonucu il dışına gönderilenler (3 yıl dolmadan eski ile)
| Mazeret | Koşul | Gerekli Belgeler | Kritik Not |
|---|---|---|---|
| 🏠 Aile Birliği | Eşin: kamu kurumunda (4/A, 4/B), TSK, yargı, YÖK, TOBB, baro+vergi mükellefi avukat, kamu işçisi veya özel sektörde sigortalı (son 2 yılda 360 gün) olarak çalışması | Görev yeri belgesi (02.11.2025 sonrası tarihli) + eşin kurumuna göre SGK/baro/vergi dairesi belgesi + nüfus kaydı | Eşi özel sektörde çalışanlar için son 2 yılda 360 gün SGK kaydı şart. Eşi yurt dışında/geçici görevli/isteğe bağlı sigortalı olanlar BAŞVURAMAZ. |
| 🏥 Sağlık (öğretmenin kendisi) | Hastalığının görev yerinde tedavisinin mümkün olmadığının belgelenmesi | e-Rapor doğrulanabilir sağlık kurulu raporu + il sağlık müdürlüğünden "tedavi il genelinde mümkün değil" belgesi | Rapor son 2 yıl içinde düzenlenmiş ve e-Rapor sisteminde doğrulanabilir olmalı. "Karar" hanesi dolu olmalı. |
| 🏥 Sağlık (anne/baba/kardeş) | Hastalığının görev yerinde tedavisinin mümkün olmadığının belgelenmesi. ⛔ "Başkasının güç ve yardımı olmaksızın hayatını devam ettiremez" raporu 2026 Ocak sonrası artık geçersizdir. | Sağlık kurulu raporu + vukuatlı nüfus kaydı + kardeş için vasi kararı + AKS adres belgesi | Bakıma muhtaçlık için engellilik mazereti kapsamında "Tam bağımlı" engelli sağlık kurulu raporu gerekir. |
| ♿ Engellilik | Öğretmenin kendisi (%40+) veya eşi/çocuğu/anne-babası (ağır engelli) için engelli sağlık kurulu raporu | ÇÖZGER (18 yaş altı çocuk) veya Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporu + nüfus kaydı + anne/baba için AKS adres belgesi | Öğretmenin kendi engellilik başvurusu için MEBBİS'te engel kaydı zorunlu. "Tam bağımlı" ibaresi şart. ÇÖZGER'de "Çok ileri düzeyde ÖGV / Belirgin ÖGV / ÖKGV" ibaresi aranır. |
| 🚨 Can Güvenliği | 6284 sayılı Kanun uyarınca iş yeri değişikliği mahkeme kararı VEYA Valilik Oluru | Mahkeme iş yeri değişikliği kararı veya Valilik Oluru | Bu kapsamda yer değişikliği yapılamazsa önce görev yapılan ilin hizmet bölgesinde, yoksa diğer bölgelerde atama yapılır. |
| 📋 Diğer Nedenler | Eş/çocuk vefatı (1 yıl içinde), eş emekliliği (1 yıl içinde, eşin ikamet iline), şehit/malul gazi yakını | Vefat/emeklilik/şehadet belgesi + nüfus kaydı + ikametgah (emeklilik için) | Şehit/malul gazi yakınları için başkaca şart aranmaz. |
• Aile birliği mazereti — göz ardı edilemez (Danıştay 2018/2635 E.)
• Kıdem ve atanma önceliği
• Sağlık/engellilik mazereti
Bu kriterleri yok sayan re'sen atama yargıda iptal edilir.
2️⃣ Dayanaklar: hizmet puanı hesabı hatalı mı? Aile birliği mazereti göz ardı edildi mi? Gönüllü tayin önceliği uygulandı mı?
3️⃣ Yürütmeyi durdurma talepli dava açılabilir — atama iptale dek askıya alınabilir.
Boş kontenjanların tamamını tercih etmesine rağmen puan yetersizliği veya hiç kontenjan açılmaması nedeniyle atanamayanlar için Bakanlık koordinasyon çalışması yapar (30 Ocak 2026 sonrası). Bunun için Elektronik Başvuru Formu'ndaki "Mazerete bağlı atama gerçekleşememesi durumunda aile birliğimin Bakanlıkça belirlenecek bir ilde sağlanabilmesi için koordinasyon talep ediyorum" beyanını işaretlemek şarttır.
⚠️ Bu kapsamda atanamayanlar, ilgili mevzuat uyarınca aylıksız izin kullanabilir.
Öncelikle görev yapılan ilin hizmet bölgesinde, ihtiyaç yoksa diğer bölgelerde sağlık mazeretinin giderilebileceği bir ildeki öğretmen ihtiyacı bulunan eğitim kurumuna atama yapılır. Seçim hakkı olmaksızın Bakanlıkça belirlenir.
Öncelikle görev yapılan ilin hizmet bölgesinde, ihtiyaç yoksa diğer bölgelerde öğretmen ihtiyacı bulunan bir eğitim kurumuna atama yapılır.
Duyuru kapsamındaki şartları taşımayan sözleşmeli öğretmenlerden can güvenliği veya sağlık mazereti bulunanlar, atamalar tamamlandıktan sonra milli eğitim müdürlükleri aracılığıyla zamana bağlı olmaksızın yazılı olarak Bakanlığa iletebilir.
- Yıllık plan/ders planını zamanında hazırlamamak
- Danışman öğretmenle iletişimi kesmek
- Müfettiş ziyaretinde belgeleri sunamamak
- Sosyal medyada okul/öğrenci paylaşımı yapmak
- Devamsızlık yapmak (raporlu bile olsa minimuмda tutun)
- Yetiştirme programı etkinliklerine katılmamak
- Tüm etkinliklere katılın, imzalı tutanak isteyin
- Danışman öğretmenle haftalık görüşme yapın
- Performans formlarının kopyasını saklayın
- Her olumsuz durumda sendikaya hemen bildirin
- Değerlendirme dönemlerini takvime işleyin
- MEB Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği (R.G. 17.04.2015/29329)
- Öğretmen Performans Değerlendirme Yönetmeliği
- 657 s. DMK Madde 4/B, 54–57
- 7528 s. Öğretmenlik Mesleği Kanunu (2024)
- Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar (mevzuat.gov.tr)
- Danıştay 12. D. — E.2023/4842, K.2024/2297 (40 Saat Şartı İptali)
| Eylem | TCK Maddesi | Ceza | Disiplin Cezası |
|---|---|---|---|
| Hafif itme, tokat (iz bırakmaz) | TCK Md. 86/1 | 4 ay – 1 yıl hapis (adli para cezasına çevrilebilir) | Aylıktan Kesme |
| Iz veya yaralanma bırakan darp | TCK Md. 86/3-e (kamu görevlisi) | 1 yıl – 3 yıl hapis (nitelikli — indirim güç) | Kademe Durdurma |
| Ağır ve tekrarlayan şiddet | TCK Md. 86 + 87 | 3 yıl+ hapis | Devlet Memurluğundan Çıkarma |
| Kıyafet altı bölgeye müdahale | TCK Md. 86/3 nitelikli yaralama | 2 yıl – 5 yıl hapis (paraya çevrilmez) | İhraç |
| İşkence / sistematik eziyet | TCK Md. 94–95 | 3 yıl – 12 yıl hapis (kamu görevlisi sıfatıyla ağırlaştırılır) | İhraç |
| Kötü muamele (sürekli hakaret, aşağılama) | TCK Md. 232 | 1 ay – 3 yıl hapis | Kademe Durdurma – İhraç |
Okulunuzda görevli izinli sayılırsınız. Asıl okulunuzdaki maaş ve ek ders ücretiniz tam olarak ödenir. Hizmetiçi eğitime katılım saatlerinde "ders girmediniz" gerekçesiyle ek ders kesilemez — Danıştay kararları bu yönde.
📘 Danıştay kararları / MEB Ek Ders YönergesiHem asıl okulunuzdaki ücretiniz ödenir hem de eğitim yerinde fiilen yerine getirilen görev için ayrıca puantaj düzenlenerek ek ders ücreti ödenir. İki yerden birden ücret almak mevzuata uygundur.
📘 MEB Ek Ders Yönergesi Md. 11 / MEB Hizmetiçi Eğitim Yönetmeliği- MEB Personeli Hizmetiçi Eğitim Yönetmeliği (R.G. 11.03.2022 / 31776)
- 6245 s. Harcırah Kanunu – Madde 14, 37
- 657 s. Devlet Memurları Kanunu – Madde 99, 104, 177
- Sözleşmeli Öğretmen Hizmet Sözleşmesi – Madde 5 (Yolluk güvencesi)
- MEB Yazıları: 14.06.2019 – 11270957 / 26.08.2019 – 15329644 (Yolluk-Yevmiye)
- Kasten işlenen bir suçtan 1 yıl veya daha fazla hapis cezası
- Devlet güvenliğine, anayasal düzene, milli savunmaya karşı suçlardan mahkumiyet
- Zimmet, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık gibi suçlardan mahkumiyet (affa uğramış olsa bile)
- Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan mahkumiyet
- Terör örgütü üyeliği, mensubiyeti veya irtibatı (MGK kararıyla belirlenen yapılar dahil)
- ❌
"Kovuşturma bulunmaması" şartı— AYM 2022/10, 2022/112, 2023/164 kararlarıyla kaldırıldı - ❌ HAGB kararı — mahkumiyet niteliği taşımadığından engel değildir
| Öğretmen Türü | Haftalık Zorunlu Ders | Üzerindeki Her Saat |
|---|---|---|
| Okul Öncesi / Sınıf Öğretmeni | 18 saat | Ek ders ücreti |
| Genel Bilgi / Branş / Meslek Dersi Öğretmeni | 15 saat | Ek ders ücreti |
| Atölye / Laboratuvar Öğretmeni | 20 saat | Ek ders ücreti |
| Rehber Öğretmen (PDR) | 18 saat (ders niteliğinde yönetim görevi) | Ek ders ücreti |
| Gezerek Özel Eğitim Öğretmeni | 18 saat yönetim görevi (aylık karşılığı ders görevi verilmez) | Ek ders ücreti |
| Bölge | Özellik | Puan Katkısı | Örnek İller/Bölgeler |
|---|---|---|---|
| 1. Bölge | En gelişmiş merkezler | En düşük puan | İstanbul, Ankara, İzmir (büyük ilçe merkezleri) |
| 2. Bölge | Gelişmiş il merkezleri | Düşük puan | Büyükşehir çevre ilçeleri, gelişmiş il merkezleri |
| 3. Bölge | Orta gelişmişlik | Orta puan | İç Anadolu, Ege il merkezleri |
| 4. Bölge | Az gelişmiş | Yüksek puan | Doğu/Güneydoğu il merkezleri |
| 5. Bölge | Uzak ve dezavantajlı | Çok yüksek puan | Doğu ilçe merkezleri |
| 6. Bölge | En dezavantajlı (köy/mezra) | En yüksek puan | Köy okulları, mezra bağlı noktalar |
• Yurt dışı görev süreleri (ayrıca değerlendirilir)
• Görevden uzaklaştırma süresi (beraatle iade edilir)
• Askerlik borçlanması (sayılır)
Dikkat: İzinsiz devamsızlık puanı olumsuz etkiler.
• Şehit/malul gazi yakını olma
• Deprem gibi olağanüstü hal bölgesi ataması
Bu hallerde zorunlu hizmet tamamlanmadan tayin hakkı doğabilir; ilgili mevzuat uygulanır.
| Dönem | Tayin Türü | Yaklaşık Tarih | Not |
|---|---|---|---|
| Ocak (Yarıyıl) | Mazerete bağlı (eş, sağlık, can güvenliği, engellilik) | Ocak başı–sonu | İller arası, iki aşamalı |
| Nisan–Mayıs | İl içi isteğe bağlı yer değiştirme | Nisan–Mayıs | Aynı il içinde okul değişimi |
| Mayıs–Haziran | İl dışı isteğe bağlı yer değiştirme | Mayıs–Haziran | Farklı ile geçiş |
| Ağustos | Yaz tatili atamaları (mazerete bağlı + isteğe bağlı) | Ağustos | En yoğun dönem |
| Eylül (varsa) | İkinci dönem ek yer değiştirme | Eylül | Her yıl açılmayabilir |
✅ Başvuru öncesi kontrol listesi
• Disiplin amirleri (okul müdürü, ilçe/il MEM)
• Soruşturmacı (ağır suçlarda)
Soruşturmacı ancak "göreve devam zararı büyütür" gerekçesiyle uzaklaştırabilir; keyfi kullanım yargıda iptal edilir.
• Kademe ve derece ilerlemeleri (kesilen süre sayılır)
• Uzaklaştırma süresi hizmet sayılır
• Ek ders ve diğer ödentiler geriye dönük 5 yıllık zamanaşımı ile talep edilebilir
• İzin hakları iyileştirmeleri
• Ek ders katsayıları
• Sağlık hakları
• Atama ve yer değiştirme düzenlemeleri
Sözleşme hükümleri kanun değişikliği gerektiriyorsa Meclis'ten geçmesi şarttır.
• Vergi ve prim oranları
• Emeklilik hakları (ayrı mevzuat)
• Disiplin cezaları (yönetmelikle düzenlenir)
Bu konular ancak kanun değişikliğiyle değiştirilebilir.