✨ 2026 Güncel Mevzuat

Hak ve Sorumluluklarım

Müfettiş denetimi, soruşturma, disiplin, mobbing, şiddet & taciz, yapay zeka, mal bildirimi, aday öğretmenlik ve daha fazlası — güncel mevzuat ve kanun maddeleriyle.

📋 23 Modül 💬 80+ S&C 🏛️ 25 Emsal Karar 📜 9 Savunma Şablonu
🔍
Müfettiş Geldi
Hazırlık rehberi
🛡️
Soruşturma Açıldı
Adım adım süreç
⚖️
Disiplin Cezaları
657 DMK Mad. 125
📬
Tebligat & Çağrı
Kaç gün önceden?
🚨
Acil Durum
Hızlı rehber
😤
Mobbing
Haklar & başvuru
Özel Eğitim
PDR & norm
🗺️
Görevlendirme
İl içi/dışı rehber
🆕
Yeni Nesil
Ses kaydı, YZ
💬
Soru-Cevap
Tüm kategoriler
📝
Sınav Görevi
Görevli rehberi
🏖️
İzin Hakları
Doğum, mazeret, rapor
🤝
Müdürle Anlaşmazlık
Yetki sınırı, itiraz
🎓
Kariyer & Tayin
ÖKS, eş, sağlık
👪
Veli İletişimi
WhatsApp, mesai, haklar
🏛️
Emsal Karar Bankası
25 yargı kararı
🔐
Güvenlik Soruşturması
Olumsuz sonuç & itiraz
🏫
Özel Okul Çalışma İzni
HAGB, istihbari bilgi
📋
Görev Tanımları
Yasal sorumluluklar
🌱
Aday & Sözleşmeli
Adaylık, 4/B, fesih
🚨
Şiddet, Taciz & Terör
TCK, haklar, adımlar
🚌
Hizmetiçi & Yol İzni
Görevli izinli, yolluk
🔍
Müfettiş Denetimi Rehberi
Müfettiş ziyareti bir "hata avı" değil, rehberlik sürecidir. Haklarınızı ve hazır olmanız gerekenleri öğrenin.
⚠️ Bu bilgiler MEB Rehberlik ve Denetim Başkanlığı yönetmelikleri ve 657 sayılı DMK çerçevesinde genel bilgilendirme amaçlıdır.
📂 Bulundurmanız Gereken Evraklar

Zorunlu Belgeler

📋
Yıllık Ders Planı: Branşınıza uygun, müfredata dayalı, imzalı ve onaylı yıllık plan.
📓
Günlük/Haftalık Ders Planları: Zorunlu tutulmayan okullarda gönüllü hazırlamak avantaj sağlar.
📊
Sınav Analizleri: Her yazılı sınavın sonucu, başarı oranı ve sınıf bazlı değerlendirme tablosu.
📁
Zümre Toplantı Tutanakları: İmzalanmış, tarihli, kararları içeren zümre kararları.
👥
Sınıf Rehberlik Dosyası: Rehber öğretmen iseniz; öğrenci görüşme formları, veli iletişim kayıtları.
🎯
Sosyal Kulüp Dosyası: Kulüp danışmanıysanız; etkinlik planları ve uygulama tutanakları.
⚖️ Yasal Haklarınız
Müfettiş derse müdahale edebilir mi?
Hayır. Müfettiş, derse girerek öğretmenin yerine geçemez, dersin akışını bozacak şekilde müdahale edemez. Gözlem yapar, not alır.
📘 MEB Rehberlik ve Denetim Yönetmeliği – Madde 18
Görüşme zamanı konusunda hakkım var mı?
Evet. Müfettiş sizinle görüşmeyi ders saatleri dışında, uygun bir zaman diliminde yapmalıdır. Ders arasında ya da aceleyle zorlanamaz.
📘 MEB RDB Yönetmeliği – Madde 21
Eksiklik tespit edilirse ne olur?
Rehberlik odaklı denetimde tespit edilen eksiklikler için önce sizi bilgilendirip makul bir tamamlama süresi verilmesi zorunludur. Hemen ceza verilmez.
📘 MEB RDB Yönetmeliği – Madde 25
Olumsuz rapor yazılabilir mi?
Evet; ancak olumsuz rapordan önce size bildirilmeli ve itiraz imkanı tanınmalıdır. Raporu imzalamadan önce okuyun; itiraz şerhi düşme hakkınız vardır.
📘 657 s. DMK – Madde 122 / Sicil Yönetmeliği
Müfettiş kişisel eşyalarımı inceleyebilir mi?
Hayır. Müfettiş yalnızca göreviyle ilgili resmi belgeleri inceleyebilir. Kişisel telefon, çanta veya özel yazışmalar denetim kapsamı dışındadır.
📘 Anayasa – Madde 20 (Özel Hayatın Gizliliği)
Müfettiş bulgularını okul müdürüne aktarabilir mi?
Evet, denetim sonuçları okul idaresiyle paylaşılır. Ancak size tebliğ edilmeden doğrudan disiplin işlemi başlatılamaz.
📘 MEB RDB Yönetmeliği – Madde 30
💡 Müfettiş Ziyareti Öncesi Kontrol Listesi
📬
Tebligat & Toplantı Çağrısı
Yazılı tebliğ zorunluluğu, kaç gün önceden bildirim hakkınız, ani çağrılarda nasıl davranmalısınız — maddeler ve pratik adımlarla.
⚠️ Bu bilgiler 657 s. DMK, 7201 s. Tebligat Kanunu ve MEB yönetmelikleri çerçevesinde genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki süreçlerde sendikanıza danışın.
📄 1. Yazılı Tebliğ — Temel Hakkınız

Sizi doğrudan etkileyen her idari işlemin yazılı olarak tebliğ edilmesi zorunludur.

  • Disiplin soruşturması açılması → yazılı bildirim
  • Savunma istemi → yazılı + imzalı tebligat
  • Disiplin cezası kararı → yazılı tebligat
  • Görevlendirme / yer değiştirme kararı → yazılı tebligat
  • Toplantı çağrısı (disiplin/soruşturma kapsamındaysa) → yazılı

📘 7201 Sayılı Tebligat Kanunu – Madde 1 / 657 s. DMK – Madde 130

⏱️ 2. Kaç Gün Önceden Bildirim Hakkınız Var?
DurumBildirim SüresiDayanakNot
Savunma istemi En az 7 gün 657 DMK Md. 130 Bu süre kısaltılamaz. 7 günden az verilmişse usul hatası itiraz gerekçesidir.
İfade çağrısı (soruşturma) Makul süre 657 DMK Md. 129 "Makul süre" net tanımlı değil; ancak gün bildirimi olmadan çağrılırsanız erteleme hakkınız doğar.
Disiplin kurulu toplantısı En az 3 gün Disiplin Kurulları Yönetmeliği Md. 9 3 günden az bildirim yapılırsa toplantı ertelenebilir.
Olağan toplantılar (öğretmenler kurulu vb.) En az 1 gün MEB Okul Yönetimi Yönetmeliği Gündem yazılı duyurulmalıdır. Gündem dışı karar alınamaz.
Görevlendirme/yer değiştirme Tebliğden itibaren yürürlük 657 DMK Md. 76 Acil görevlendirme kararı tebliğ tarihinde geçerlilik kazanır; ayrıca önceden bildirim zorunluluğu yok. Ancak itiraz için 60 gün süreniz başlar.
🚨 3. Aniden (Yazısız / Sözlü) Çağrıldınız — Ne Yapmalısınız?
1
Sakin olun — gitme kararı vermeden önce sorun
Müdürünüz ya da bir yetkili sizi sözlü olarak hemen çağırıyorsa: "Bu toplantının konusu nedir? Yazılı bir görevlendirme / çağrı belgesi var mı?" diye sorabilirsiniz. Bu sormak bir görevden kaçma değil, hukuki zemin oluşturmaktır.
2
Konu soruşturma veya ifade ise — sendikanızı arayın
Sizi çağıran toplantının disiplin, soruşturma veya ifade alma niteliği taşıdığını anlarsanız katılmadan önce sendikanızı bilgilendirin. "Sendika temsilcim hazır olana kadar erteleme talebinde bulunuyorum" demeniz hukuken geçerli bir taleptir.
📘 4688 s. Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu – Madde 19
3
Olağan toplantı ise — gidebilirsiniz, tutanağa dikkat edin
Toplantı idari/bilgilendirme amaçlıysa gitmenizde hukuki engel yoktur. Ancak toplantı sonunda imzalanacak her belgeyi okumadan imzalamayın. "İnceleyeceğim" deme hakkınız vardır. "Mazbut olmadığım için imzalamıyorum" şerhini düşebilirsiniz.
4
Gidemeyecekseniz — yazılı mazeret bildirin
Sözlü çağrıya gidemeyecekseniz bunu mutlaka yazılı (e-posta veya ıslak imzalı not) olarak okul müdürlüğüne bildirin. "Sözlü haberdarlığınız olmadan önceden plan yaptım" ibaresi yeterlidir. Bu sayede "özürsüz katılmadı" tutanağından korunursunuz.
5
Her adımı belgeleyin
Sözlü çağrı bile olsa tarih, saat, kimin çağırdığını, toplantı konusunu kendi notunuza alın. Olası bir disiplin sürecinde bu notlar lehinize delil olabilir.
⚖️ 4. Tebligatı Almayı Reddedersem Ne Olur?
Tebligatı imzalamayı reddetsem ne olur?
Tebligatı almayı veya imzalamayı reddederseniz, tebligat yine de yapılmış sayılır. Tebliğ memuru ya da tanıklar önünde "tebligatı almayı reddetti" şerhi düşülür. Süre yine o tarihten itibaren işlemeye başlar. Reddetmek sizi korumaz, aksine süreleri kaçırırsınız.
📘 7201 s. Tebligat Kanunu – Madde 20
Tebligat adresim yanlışsa ne yapmalıyım?
Adres güncelleme zorunluluğunuz var. Kadro adresiniz (okulunuz) esas alınır; ikametgah adresiniz değişmişse idareye yazılı bildirin. Eski adrese giden tebligat geçerli sayılır.
📘 7201 s. Tebligat Kanunu – Madde 10-35
Tebligat usulsüz yapıldıysa itiraz edebilir miyim?
Evet. Tebligatın usulsüz yapıldığını öğrendiğiniz tarihten itibaren itiraz süreleri başlar. İptal davasında "tebligat usulsüzdü" itirazını mutlaka dile getirin; mahkeme sürenin başlangıcını yeniden belirler.
📘 7201 s. Tebligat Kanunu – Madde 32 / İYUK Madde 7
Elektronik tebligat (e-Devlet) geçerli mi?
Evet. MEB kadro sistemine kayıtlı KEP (Kayıtlı Elektronik Posta) adresinize gönderilen bildirimler, ıslak imzalı tebligat kadar hukuken geçerlidir. e-Devlet şifrenizdeki bildirimleri düzenli kontrol edin.
📘 7201 s. Tebligat Kanunu – Madde 7/a
✍️ 5. Kullanabileceğiniz Hazır Yanıt Cümleleri
📌 Ani çağrı / konu belirsiz:
"Toplantının konusunu ve yazılı çağrı belgesini öğrenebilir miyim? Hazırlıklı gelmek istiyorum."
📌 İfade / soruşturma çağrısıysa:
"Sendika temsilcime bilgi verme hakkımı kullanmak istiyorum. Bugün değil, [tarih] uygun mu? Yazılı davet bekliyorum."
📌 7 günden az savunma süresi verildiyse:
"657 sayılı DMK'nın 130. maddesi gereğince savunma için en az 7 gün süre hakkım bulunmaktadır. Bu sürenin tamamlanması için tebliğ tarihinden itibaren 7. günü savunma teslim tarihi olarak talep ediyorum."
📌 Toplantı tutanağını hemen imzalamak istemiyorsanız:
"Tutanağı dikkatle incelemem gerekiyor. İmzalamadan önce içeriğini okuduğumu teyit etmek istiyorum."
🧭 Altın Kurallar
📝 Sözlü çağrıyı bile not al — tarih, saat, konu
✍️ Hiçbir belgeyi okumadan imzalama
📞 Soruşturma çağrısında sendikayı ara
⏱️ Savunma için en az 7 gün talep et
🔴 Tebligatı reddetme — süre yine başlar
📧 e-Devlet / KEP bildirimleri düzenli kontrol
🛡️
Soruşturma & Savunma Rehberi
Hakkınızda işlem başlatıldığında adım adım ne yapacağınızı ve yasal haklarınızı öğrenin.
⚠️ Bu bilgiler 657 Sayılı DMK çerçevesinde genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki süreçlerinizde sendika veya avukat desteği almanız önerilir.
📍 Süreç Adım Adım
1
İnceleme & Muhakkik Atanması
Şikayet veya ihbar üzerine yetkili amir bir muhakkik (soruşturmacı) atar. Bu aşamada henüz şüpheli konumunda değilsiniz; olay araştırılmaktadır.
📘 657 s. DMK – Madde 126
2
İfadeye Çağrı (Savunma Değil!)
Soruşturmacı sizi olayla ilgili bilginizi almak için çağırabilir. Bu bir savunma değildir. Bilgilerinizi sakin ve net aktarın; imzalamadan önce tutanağı okuyun.
📘 657 s. DMK – Madde 129
3
⚠️ Savunma İstemi — En Kritik Aşama
Hakkınızda ceza teklif edilecekse size yazılı "Savunma İstemi" tebliğ edilir. Tebliğ tarihinden itibaren en az 7 gün süreniz vardır. Bu süre içinde savunmanızı hazırlayın. 7 gün içinde cevap vermezseniz savunma hakkından vazgeçmiş sayılırsınız.
📘 657 s. DMK – Madde 130
4
Karar Aşaması
Disiplin amiri (müdür, kaymakam, vali) veya Disiplin Kurulu savunmanızı değerlendirerek karar verir. Karar tebliğ tarihinden itibaren itiraz süreleri başlar.
📘 657 s. DMK – Madde 126
5
İtiraz Yolları
Uyarma/kınama cezalarına 7 gün içinde üst disiplin kuruluna itiraz edilir. Diğer tüm cezalara 60 gün içinde idare mahkemesine "Yürütmeyi Durdurma ve İptal" davası açılabilir.
📘 657 s. DMK – Madde 135 / İYUK Madde 7
🔑 Altın Kurallar — Yasal Haklarınız
Dosyayı inceleme hakkım var mı?
Evet. Hakkınızdaki iddiaları, dayanılan belgeleri görme ve dosyadan suret alma hakkınız vardır. Neye karşı savunma yaptığınızı bilmeden savunma yapamazsınız.
📘 657 s. DMK – Madde 130 / AİHM içtihadı
Sendika desteği alabilir miyim?
Evet. İfade ve savunma aşamasında sendika temsilcinizden hukuki yardım alabilir, savunmanızı avukat eşliğinde hazırlayabilirsiniz.
📘 4688 s. Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu – Madde 19
Tanık gösterebilir miyim?
Evet. Lehinize olan tanıkların dinlenmesini yazılı olarak talep edebilirsiniz. Bu talep soruşturmacı tarafından değerlendirilmelidir.
📘 657 s. DMK – Madde 130
Zamanaşımı var mı?
Evet. Disiplin suçunun öğrenildiği tarihten 1 ay içinde soruşturma açılmalı, 2 yıl içinde ceza verilmelidir. Bu süreler dolmuşsa ceza verilemez.
📘 657 s. DMK – Madde 127
✍️ Savunma Metin Asistanı
— Senaryo seçiniz —
👆 Senaryo seçin, taslak savunma metni burada görünür.
⚖️
Disiplin Cezaları & İtiraz Yolları
657 s. DMK ve 7528 s. Öğretmenlik Kanunu kapsamında disiplin cezaları, itiraz mercileri, iptal davaları ve emsal yargı kararları.
⚠️ Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut hukuki süreçlerde sendikanıza veya idare hukukçusuna danışmanız önerilir. Not: 7528 s. Öğretmenlik Mesleği Kanunu (2024), öğretmenler için özel kanun statüsü taşır ve DMK'ya göre önceliklidir.
📊 Disiplin Cezaları Tablosu — DMK Madde 125
Ceza Türü Örnek Öğretmen Fiilleri Sonuçları İtiraz Mercii Süre
Uyarma Derse geç girme, ders defterini imzalamama, göreve geç gelme. Sicile işler. 5 yıl sonra silinebilir. Disiplin Kurulu'na itiraz 7 gün içinde
Kınama Nöbeti terk etme, toplantıya özürsüz katılmama, izinsiz okul terk. Sicile işler. 5 yıl sonra silinebilir. Disiplin Kurulu'na itiraz 7 gün içinde
Aylıktan Kesme Devlet malına zarar, gerçeğe aykırı belge, özürsüz devamsızlık, boş ders terk. 1/30–1/8 maaş kesintisi. 10 yıl sonra silinebilir. Disiplin Kurulu'na itiraz 7 gün içinde
Kademe Durdurma Kasıtlı ağır aksaklık, yetki dışı karar, hediye/çıkar kabul. 1–3 yıl kariyer durması. Uzman/Başöğretmenlik gecikmesi. 10 yıl sonra silinebilir. Yüksek Disiplin Kurulu'na itiraz 7 gün içinde
Devlet Memurluğundan Çıkarma Terör örgütü üyeliği, cinsel taciz, rüşvet, görevi kötüye kullanma. Memuriyetin sona ermesi. Emekli maaşı etkilenebilir. Doğrudan idare mahkemesi — idari itiraz yok 60 gün içinde
📘 657 s. DMK Md. 125 / 7528 s. Öğretmenlik Mesleği Kanunu Md. 24-25 (2024 — öğretmenler için öncelikli kanun)
🔍 Soruşturma Süreci — Amir ve Soruşturmacı Tarafından Dikkat Edilecekler
📋 Amirin Soruşturma Açarken Yapması Gerekenler
  • Diğer cezalar → öğrenme tarihinden 1 ay içinde soruşturma başlatmalı
  • Çıkarma cezası gerektiren suçlar → 6 ay içinde soruşturma başlatmalı
  • Soruşturma emrinde olayın ne olduğu, kim hakkında, disiplin soruşturması olduğu açıkça yazılmalı
  • Olayda taraf olan, şikayetçi veya mağdur olan kişi soruşturmacı atanamamaz
  • Soruşturmacı sonradan disiplin amiri veya kurul üyesi olamaz
  • Soruşturmacı, soruşturulan kişiden daha düşük unvanlı olamaz
📘 Sakarya Üniversitesi Hukuk Müşavirliği Soruşturma Rehberi / 657 s. DMK Md. 126-130
⚠️ Zamanaşımı — Süre Geçirilirse Soruşturma Açılamaz
  • Öğrenme tarihi: Evrakın kayda girdiği veya inceleme raporunun bildirim tarihi sayılır
  • Süresinde soruşturma başlatmayan amirin sorumluluğu doğar
  • Soruşturmaya başlanmış olsa bile fiilden itibaren 2 yıl içinde ceza verilmeli
  • İptal kararı sonrası yeniden ceza verilecekse zamanaşımı yeniden hesaplanır
  • Aynı suçtan iki kez ceza verilemez (ne bis in idem ilkesi)
📘 657 s. DMK Md. 127 / Danıştay 12. D. emsal kararları
🗺️ Disiplin Cezasına İtiraz — Adım Adım Yol Haritası
1
Tebliğ Belgesi — Gün Sıfır
Ceza tebliğ edildiğinde tarihi not alın. Tüm itiraz süreleri bu tarihten işler. "Okudum / tebellüğ ettim" yazmak içeriği onaylamak anlamına gelmez. Anayasa Md. 40/2 gereği tebliğ belgesi hangi kanun yolu ve süresiyle itiraz edebileceğinizi açıkça belirtmek zorundadır; belirtilmemişse bunu savunmada kullanın.
📘 Anayasa Md. 40/2 / İYUK Md. 7
2
⚠️ 7 Gün İçinde: Disiplin / Yüksek Disiplin Kuruluna İtiraz
Uyarma, kınama, aylıktan kesme → Disiplin Kurulu'na itiraz.
Kademe ilerlemesinin durdurulması → Yüksek Disiplin Kurulu'na itiraz.
Devlet memurluğundan çıkarma → İdari itiraz yolu yok; doğrudan idare mahkemesi.
İtiraz üzerine kurul 30 gün içinde kararını vermek zorundadır. 30 günde karar yoksa zımni ret sayılır.
📘 657 s. DMK Md. 135
3
İtiraz Kabul Edilirse
Kurul itirazı kabul ederse dosya disiplin amirine döner; amir cezayı hafifletebilir veya tamamen kaldırabilir. Hafifletilmiş cezaya da yeniden 7 gün içinde itiraz hakkı doğar.
📘 Devlet Personel Başkanlığı Mütalaalar Bülteni No.32 (2011)
4
⚠️ 60 Gün İçinde: İdare Mahkemesine İptal Davası
İtiraz reddedildiyse ya da 30 günde yanıt gelmezse (zımni ret), ret kararından itibaren 60 gün içinde idare mahkemesine iptal davası açın. İtiraz edilmeden de doğrudan 60 günlük süre içinde dava açılabilir — itiraz zorunlu ön şart değildir.
Davada mutlaka yürütmenin durdurulması (YD) talebini ekleyin: kabul edilirse dava boyunca ceza uygulanmaz.
YD reddine karşı 7 gün içinde Bölge İdare Mahkemesi'ne itiraz edilebilir.
📘 İYUK Md. 7, 27 / 657 s. DMK Md. 135
5
İstinaf: Bölge İdare Mahkemesi
İdare mahkemesi kararı aleyhinize ise tebliğden itibaren 30 gün içinde Bölge İdare Mahkemesi'ne istinaf yoluyla başvurun. Yeni delil ve içtihat sunabilirsiniz.
📘 İYUK Md. 45
6
Temyiz: Danıştay 12. Dairesi
BİM kararı aleyhinize ise 30 gün içinde Danıştay'a temyiz başvurusu yapılabilir. Ortalama 2–3 yıl. Devlet memurluğundan çıkarma cezaları doğrudan Danıştay denetimine tabidir. Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru tüm olağan yollar tükendikten sonra 30 gün içinde yapılabilir.
📘 İYUK Md. 46 / Anayasa Md. 148
⚖️ İptal Davasında 7 Temel Hukuki Argüman
1. Usul hatası — Savunma hakkı ihlali
Savunma için 7 günden az süre verilmesi veya hiç verilmemesi şekil unsurunu sakatlayan başlı başına iptal sebebidir. Bunun yanı sıra soruşturma dosyasının talep edilmesine rağmen gösterilmemesi de iptal gerektirir. Anayasa Md. 129/2 ve DMK Md. 130 birlikte değerlendirilir.
Danıştay: "Savunma hakkı demokratik düzenin ve hukuk devletinin olmazsa olmaz gereğidir."
📘 657 s. DMK Md. 130 / Anayasa Md. 129/2 / Danıştay 12. D. 2022/789
2. Zamanaşımı — En kolay iptal sebebi
Öğrenme tarihinden 1 ay veya fiilden 2 yıl geçmiş ise soruşturma ve ceza zamanaşımına uğramıştır; bu durumda mahkeme davayı usulden reddeder. Özellikle eski olaylar için tebliğdeki tarihe bakın. İptal kararından sonra yeniden ceza verilmesi de zamanaşımı kuralına tabidir.
📘 657 s. DMK Md. 127 / Türk Eğitim-Sen Karar No: 623
3. İspat eksikliği — Soyut iddia yetmez
Danıştay yerleşik içtihadına göre disiplin cezasının verilebilmesi için fiilin "somut, yeterli ve şüpheden uzak biçimde ispat edilmesi" zorunludur. Tanıksız, belgesiz, soyut iddiaya dayalı ceza iptal gerektirir. Soruşturma raporundaki delil zinciri boşsa bunu dilekçede tek tek gösterin.
📘 Danıştay 12. D. 2023/123 E. 2024/456 K.
4. Yetki gaspı — Yetkisiz amir ceza veremez
DMK Md. 126 gereği hangi makamın hangi cezayı verebileceği bellidir. Yetkisiz makamın verdiği ceza kendiliğinden hükümsüzdür. Örneğin okul müdürünün kademe durdurma cezası vermeye yetkisi yoktur; disiplin kuruluna sunması gerekir. Yetkisiz amir aynı zamanda sonraki disiplin kuruluna katılamaz.
📘 657 s. DMK Md. 126 / Sakarya Üniversitesi Hukuk Müşavirliği Rehberi
5. Ölçüsüzlük — Ceza fiille orantılı olmalı
Mahkemeler "orantılılık denetimi" yapar. İlk kez benzer kusur işleyen ve zararı telafi eden kişiye doğrudan kademe durdurma verilmesi ölçüsüz bulunur. Ayrıca geçmişte ödül veya başarı belgesi alan personele bir derece hafif ceza verilmesi kanun gereğidir.
📘 657 s. DMK Md. 125 son fıkra / İYUK Md. 2 – Hukuka Uygunluk Denetimi
6. Soruşturmacı taraflılığı — Çıkar çatışması
Olayda taraf olan, şikayetçi, mağdur veya önceden husumet bulunan kişi soruşturmacı olarak atanmışsa bu taraflılık sebebiyle ceza iptal edilir. Aynı şekilde soruşturmayı başlatan amir ceza veren amir ile aynı kişiyse (olayın muhatabı aynı zamanda ceza veren amir) bu da iptal sebebidir.
📘 Danıştay — İl Sağlık Müdürü Emsal Kararı / Sakarya Üniversitesi Rehberi
7. Sendikal güvence — İtiraz kalkanı
Sendika kararına uyarak eylem yapan öğretmene disiplin cezası verilmesi Anayasa Md. 51 kapsamında sendika hakkının ihlalidir. Anayasa Mahkemesi bu gerekçeyle kınama cezasını iptal etmiştir (Karar #628, Aralık 2025). Özellikle nöbet reddi veya iş bırakma eylemlerinde bu gerekçeyi kullanın.
📘 AYM Karar #628 — Aralık 2025 / 4688 s. Kanun Md. 18-19 / Anayasa Md. 51
🏛️ Emsal Yargı Kararları — Detaylı Analiz
AYM #628 / 2025 Anayasa Mahkemesi — 23 Aralık 2025 ÖĞRETMENİN LEHİNE ✅
📌 Sendikal Nöbet Eylemine Verilen Kınama Cezası — SENDİKA HAKKI İHLALİ
Olay:
Türk Eğitim-Sen üyesi bir öğretmen, sendikanın aldığı karar doğrultusunda öğle arası nöbet tutmadı. Okul idaresi kınama cezası verdi.
Karar:
AYM, söz konusu nöbet eylemi sendika kararına dayandığından, verilen kınama cezasının Anayasa Md. 51 – Sendika Hakkı'nı ihlal ettiğine hükmetti; cezayı iptal etti.
🔑 Savunmada nasıl kullanılır: Sendika kararına uyarak nöbet reddi, iş yavaşlatma veya benzeri eylem yaptıysanız ve disiplin cezası aldıysanız; bu AYM kararını savunmanıza ve idare mahkemesi dilekçenize emsal olarak ekleyin.
Kaynak: turkegitimsen.org.tr/628-anayasa-mahkemesinden-sendikal-haklar-adina-emsal-karar
D12 / 2019/3842 Danıştay 12. Dairesi ÖĞRETMENİN LEHİNE ✅
📌 Sendikal İş Bırakma Eylemi — Kademe Durdurma Cezası İPTAL
Olay:
Öğretmen, sendikanın kararıyla 29.12.2015 tarihinde bir günlük iş bırakma eylemine katıldı. Okul idaresi DMK 125/D-o maddesi kapsamında "siyasi faaliyet" gerekçesiyle kademe durdurma cezası verdi.
Karar:
Danıştay, eylemin herhangi bir siyasi parti yararına veya zararına faaliyet unsuru taşımadığını tespit etti. Sendikal eylem ≠ siyasi faaliyet. Kademe durdurma cezası iptal edildi.
🔑 Savunmada nasıl kullanılır: Sendika kararına dayanarak iş bırakma, yavaşlatma veya toplu eylem yaptıysanız ve "siyasi faaliyet" gerekçesiyle soruşturma açıldıysa bu kararı emsal gösterin. Dilekçede: "Danıştay 12. D. 2019/3842 sayılı kararı uyarınca sendikal eylem siyasi faaliyet olarak nitelendirilemez."
D12 / SAVUNMA HAKKI Danıştay 12. Dairesi — Yerleşik İçtihat ÖĞRETMENİN LEHİNE ✅
📌 Dosya Gösterilmeden Verilen Ceza — İPTAL (Adil Yargılanma Hakkı)
Danıştay'ın yerleşik içtihadı: "Davacılara dava konusu işlemin dayanağı olan her türlü bilgi ve belgeyi — bu bağlamda disiplin soruşturma raporlarını — istemleri halinde inceleyebilme olanağının tanınması, hukuk devletinin, adil yargılanma hakkının ve İYUK Md. 20'nin gereğidir." Öğretmenin soruşturma dosyasını talep etmesine rağmen gösterilmeden verilen ceza iptal gerektirir.
🔑 Savunmada nasıl kullanılır: Soruşturma dosyasına erişim talep edin. Verilmemesi halinde bu talebi yazılı yapın ve ret/cevapsızlığı kayıt altına alın. İptal davasında "adil yargılanma hakkı ihlali" gerekçenizi bu içtihatla destekleyin.
BİM ANKARA #618 Ankara Bölge İdare Mahkemesi — Mart 2025 ÖĞRETMENİN LEHİNE ✅
📌 Soruşturma Sonucu Ceza Amaçlı Yer Değişikliği — İPTAL
Bir öğretmenin soruşturma sonucunda ceza niteliğinde başka okula yer değişikliğine tabi tutulmasına karşı açılan davada Ankara BİM, işlemin hukuki dayanaktan yoksun olduğuna, idarenin takdir yetkisini kötüye kullandığına hükmederek yer değişikliğini iptal etti.
🔑 Savunmada nasıl kullanılır: Soruşturma sonrası yer değişikliği yapıldıysa ve karar gerekçesiz veya amaç bakımından şüpheliyse, bu kararı emsal göstererek iptal davası açın. "Ceza amaçlı görevlendirme yasal atama usulünün kötüye kullanımıdır" argümanını kullanın.
İDARE MHK #623 Isparta İdare Mahkemesi — Mayıs 2025 ÖĞRETMENİN LEHİNE ✅
📌 İptal Sonrası Yeniden Verilen Ceza ve Zamanaşımı
Mahkeme kararıyla iptal edilen disiplin cezası sonrası idare tarafından yeniden ceza verilirken zamanaşımının nasıl hesaplanacağına dair emsal karar. Mahkeme: İdarenin yeniden ceza verebilmesi için zamanaşımı kurallarına harfiyen uyması zorunludur; iptal kararı idarenin süresiz ceza verme yetkisi doğurmaz.
🔑 Savunmada nasıl kullanılır: İptal davası kazanıldıktan sonra idare yeniden ceza vermeye çalışıyorsa, bu kararı emsal göstererek zamanaşımının dolduğunu veya usul hatasını öne sürün.
D12 / 2020/164 Danıştay 12. D. — 2020/164 E. 2023/5473 K. ⚠️ İDARE LEHİNE — UYARI
📌 Terör Örgütü Propagandası Paylaşımı — İhraç ONAYLANDI
Devletin bölünmez bütünlüğüne karşı siyasi ve ideolojik amaçlı sosyal medya paylaşımlarıyla terör örgütü propagandası yaptığı tespit edilen bir memurun devlet memurluğundan çıkarma cezası Danıştay tarafından onandı; BİM'in iptal kararı bozuldu.
⚠️ Önemli uyarı: Terör örgütü propagandası veya devletin bölünmez bütünlüğüne karşı paylaşımlar mahkemelerce koruma görmemektedir. Savunmada ifade özgürlüğü argümanı bu tür olgular için geçerli değildir.
⏱️ Tüm Süreler Tek Tabloda
SüreNe YapılırNereyeKanun
1 AySoruşturma başlatılması (öğrenmeden itibaren)Yetkili amirDMK Md. 127
6 AyÇıkarma gerektiren suçlarda soruşturma başlatmaYetkili amirDMK Md. 127
7 Gün (min.)Savunma için tanınması zorunlu minimum süreMemurun savunmasıDMK Md. 130
7 GünDisiplin/YDK'ya idari itiraz (tebliğden itibaren)Disiplin Kurulu / YDKDMK Md. 135
30 GünKurulun itiraz hakkında karar vermesiDisiplin KuruluDMK Md. 135
60 Günİdare mahkemesine iptal davası açmaİdare MahkemesiİYUK Md. 7
7 GünYD ret kararına itirazBölge İdare MahkemesiİYUK Md. 27
30 GünBİM'e istinaf başvurusuBölge İdare MahkemesiİYUK Md. 45
30 GünDanıştay'a temyiz başvurusuDanıştayİYUK Md. 46
5 YılUyarma/kınama silme talebiDisiplin amiriDMK Md. 133
10 YılAylıktan kesme/kademe durdurma silme talebiDisiplin amiri + KurulDMK Md. 133
📝 Bilgilendirme Notu
Bu bölümdeki bilgiler aşağıdaki kaynaklardan derlenerek hazırlanmıştır:
  • 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu (Md. 125–135)
  • 7528 Sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu (2024 — Md. 24-25)
  • İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK Md. 7, 27, 45, 46)
  • Sakarya Üniversitesi Hukuk Müşavirliği — Disiplin Soruşturmasında Dikkat Edilecek Hususlar
  • Türk Eğitim-Sen — Örnek Yargı Kararları (2025, Karar #618, #623, #628)
  • Danıştay 12. Dairesi — Yerleşik içtihat kararları (2019/3842, 2020/164, 2022/789)
  • Devlet Personel Başkanlığı Mütalaalar Bülteni No. 32 (2011)
  • Anayasa Md. 36, 40/2, 51, 129 / Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru Kararları
⚠️ Bu portal yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut hukuki süreçlerde sendikanıza veya idare hukuku avukatına danışınız.
💬
Soru-Cevap Merkezi
Kategoriye tıklayın ya da arama yapın. Her yanıt ilgili mevzuat maddesiyle desteklenmiştir.
⚠️ Yanıtlar genel bilgilendirme amaçlıdır; bireysel hukuki durumunuz için sendikanıza veya yetkili bir hukukçuya danışınız.
🤔 Aradığınızı bulamadınız mı?
Sendikanıza veya ilçe milli eğitim müdürlüğüne danışarak daha kişiselleştirilmiş destek alabilirsiniz.
😤
Mobbing Rehberi
İşyerinde psikolojik tacize karşı haklarınız, delil toplama yöntemleri ve başvuru yolları.
⚠️ Bu bilgiler TBK, 657 s. DMK ve TCK çerçevesinde genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki süreçlerinizde sendika veya avukat desteği almanız önerilir.
🔍 Mobbing Nedir?

Mobbing; işyerinde bir kişiye yönelik sistematik, tekrarlayan ve kasıtlı olarak uygulanan psikolojik baskı, yıldırma ve dışlamadır. Tek bir olay mobbing sayılmaz.

Öğretmenlerde en sık görülen biçimleri:

  • Toplantılarda sürekli söz hakkı tanımama, görüşleri yok sayma
  • Kasıtlı iş yükü artışı veya nitelik dışı görevlere atama
  • Sürekli haksız eleştiri, bağırma, küçük düşürme
  • Meslektaşlardan soyutlama, bilgiye erişimi engelleme
  • Haksız ve tekrarlayan disiplin soruşturmaları açma
  • İyi sınıfları / nöbet çizelgesini kasıtlı düzenleme
⚖️ Yasal Dayanaklar
TCK Madde 96 – Eziyet
Ağır mobbing; eziyet suçu kapsamında 2–5 yıl hapis cezasına neden olabilir. Kamu görevlisi tarafından yapılması nitelikli hâldir.
📘 TCK Madde 96
TBK Madde 417 – Kişiliğin Korunması
İşveren (idare), çalışanın psikolojik tacize uğramaması için gerekli önlemleri almak zorundadır. Almayan idareden tazminat talep edilebilir.
📘 TBK Madde 417
657 s. DMK Madde 17 – Eşit Muamele
Devlet memurlarına dil, ırk, siyasi düşünce veya başka sebeplerle farklı muamele yapılamaz. Ayrımcı uygulama idari itiraz konusudur.
📘 657 s. DMK Madde 17
Anayasa Madde 17 – Manevi Bütünlük
Kişinin manevi bütünlüğüne zarar veren uygulamalar anayasal güvenceye aykırıdır; Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru hakkı doğar.
📘 Anayasa Madde 17 / AYM Bireysel Başvuru
📋 Delil Toplama Rehberi
1
Olay Günlüğü Tutun
Her olayı tarih, saat, yer, olanların ayrıntılı açıklaması ve tanık isimleriyle yazılı kaydedin. Bu günlük hukuki süreçte en güçlü delil sayılır.
2
Yazılı İletişimi Saklayın
E-posta, WhatsApp mesajları, resmi yazışmaların ekran görüntülerini tarih-saat görünecek şekilde yedekleyin. Haksız görevlendirme yazılarını, soruşturma belgelerini arşivleyin.
3
Sağlık Raporu Alın
Psikolojik etkilenme yaşıyorsanız psikiyatrist veya psikolog raporu alın. Sağlık kurulu raporu tazminat davalarında belirleyici kanıt olur.
4
⚠️ Tanık Belirleyin
Olayları gören meslektaşlarınızın adlarını not alın. Tanıklık etmeye gönüllü olup olmadıklarını önceden değerlendirin; zorlamayın.
5
Sendikaya Bildirin
Sendikanız hem hukuki destek sağlar hem de idareyle müzakere gücü tanır. Sürecin başında bilgilendirmek, ilerleyen aşamalarda avantaj sağlar.
📘 4688 s. Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu
🏛️ Başvuru Yolları

Resmi Şikayet Kanalları

🏫İlçe / İl Milli Eğitim Müdürlüğü: Yazılı dilekçeyle şikayet; ıslak imzalı suretini saklayın
📞ALO 170 – MEB İletişim Hattı: Şikayet kaydı açtırabilirsiniz (kayıt numarası alın)
🏛️Kamu Denetçiliği Kurumu (Ombudsman): ombudsman.gov.tr üzerinden online başvuru
⚖️İdare Mahkemesi: Tazminat ve işlem iptali için 60 gün içinde dava açılabilir
👮Savcılık – Suç Duyurusu: TCK kapsamında cezai şikayet (TCK Md. 96 eziyet, Md. 125 hakaret vb.)
🏛️Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru: Diğer yollar tükendikten sonra 30 gün içinde
💡 İpucu: Mobbing davalarında en kritik unsur sistematiklik ve tekrarlanma kanıtıdır. Olay günlüğünüz ne kadar ayrıntılı ve tarihli olursa hukuki başarı şansınız o kadar artar.
💻
Yeni Nesil Öğretmen Hukuku & Teknoloji
Sosyal medya, ses/video, yapay zeka, KVKK, mal bildirimi, etik yükümlülükler, e-imza/KEP, siber güvenlik ve dijital çağ hakları — tam mevzuatıyla.
⚠️ Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut hukuki süreçlerde sendikanıza veya bir idare hukukçusuna danışınız.
📱 Sosyal Medya Hakları ve Sınırları
✅ YAPABİLECEKLERİNİZ
  • Kişisel kanaatinizi paylaşabilirsiniz (Anayasa Md. 26)
  • Eğitim sistemine eleştirel bakış dile getirebilirsiniz
  • Sendika faaliyetleri ve mesleki haberleri paylaşabilirsiniz
  • Mesleğinizle ilgili deneyim ve materyal paylaşabilirsiniz
❌ YAPAMAYACAKLARINIZ
  • Öğrenci/veli/meslektaşa hakaret — TCK Md. 125
  • Öğrenci fotoğrafı (yazılı izin olmadan) — KVKK
  • Siyasi parti propagandası — DMK Md. 7
  • Sınav sorusu / gizli evrak — TCK Md. 239
  • Öğrenci kişisel verisi içeren paylaşım — KVKK Md. 6
Soruşturma açıldı — savunmam nasıl olmalı?
Savunmanızda: (1) Anayasa Md. 26 ifade özgürlüğü, (2) Paylaşımın bireysel kanaat niteliği, (3) Şiddet veya terör yönlendirmesi içermediği. Sosyal eleştiri tek başına disiplin suçu değildir. Kurumu veya öğrenciyi doğrudan hedef alan içerik farklı değerlendirilir.
📘 Anayasa Md. 26 / 657 s. DMK Md. 125 / AİHM İçtihadı
Biyografimde "öğretmen" yazıyor — risk var mı?
Yüksek risk. Hesapta "öğretmen/MEB" ibaresi varsa paylaşımlar mesleki kimlikle özdeşleşir. "Paylaşımlar kişisel görüşümdür" şerhi kısmi koruma sağlar — ağır suçlarda bu şerh koruyucu olmaz.
📘 657 s. DMK Md. 7, 125 / Danıştay 12. D. kararları
Öğrenci/veli kaydımı yayarsa ne yapabilirim?
(1) 5651 s. Kanun Md. 9A ile Sulh Ceza Hakimliğine içerik kaldırma başvurusu, (2) TCK Md. 134-136 savcılık şikayeti, (3) Okul idaresine yazılı bildirim, (4) Manevi tazminat davası.
📘 5651 s. Kanun Md. 9A / TCK Md. 134-136
Deepfake / ses klonlama ile içerik üretilirse?
Birinin görüntüsünü/sesini izinsiz klonlamak TCK Md. 134 ve 125 kapsamında suçtur. Üretmek de paylaşmak da ayrı suç oluşturur. Anonim hesap koruma sağlamaz; IP tespiti mümkündür.
📘 TCK Md. 125, 134, 243
Özel Eğitim & Rehber Öğretmen Rehberi
Özel eğitim öğretmenlerinin norm ve hakları, BEP zorunluluğu; rehber öğretmen/psikolojik danışmanın nöbet yasağı, görev sınırları, çalışma saati ve hakları — resmi mevzuata dayalı.
⚠️ Bu bilgiler MEB Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği, MEB Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği (RG: 14.08.2020/31213), MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği Madde 91 ve BKK 2006/11350 çerçevesinde derlenmiştir.
♿ A — Özel Eğitim Öğretmeni: Haklar ve Sorumluluklar
📋 Ders Saati ve Norm
Aylık karşılığı ders saati kaçtır?
Özel eğitim öğretmeni için ayrı bir oran yoktur. BKK 2006/11350 Madde 5 uyarınca branşına göre: sınıf/okul öncesi statüsü → 18 saat, genel bilgi/branş öğretmeni → 15 saat, atölye/lab öğretmeni → 20 saat. Bu saatlerin üzerindeki dersler ek ders olarak ödenir.
📘 BKK 2006/11350 – Madde 5
Gezerek özel eğitim öğretmenine ek ders var mı?
Evet. Gezerek özel eğitim öğretmenlerine aylık karşılığı ders görevi verilmez; bunun yerine haftada 18 saat ders niteliğinde yönetim görevi ücretlendirilir. Bu saatin üzerindeki görevler ek ders olarak ödenir.
📘 BKK 2006/11350 – Madde 10(e)
Tazminat durumu nedir?
Öğretmenler "özel hizmet tazminatı" (II. Cetvel) almaz — bu sağlık/teknik hizmetlere özgüdür. Öğretmenler BKK 2006/10344 III. Cetvel A Bölümü (Eğitim-Öğretim Tazminatı) alır. Özel eğitim okulunda çalışmak bu tazminatı otomatik artırmaz.
📘 BKK 2006/10344 – III. Cetvel A Bölümü
Öğrenci gelmezse ek ders kesilir mi?
Hayır. Öğrenci devamsız olsa dahi programda görevli öğretmen derslikte hazır bulunduysa ek derse hak kazanır. İdare tek taraflı kesemez.
📘 MEB Ek Ders Yönergesi Md. 10 / Danıştay 2. D.
📋 Nöbet — Özel Eğitim Öğretmeni

Özel eğitim sınıflarında görev yapan özel eğitim öğretmenleri nöbet görevinden MUAFTIR.

📘 MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği Madde 91/2(ğ): "Özel eğitim sınıflarında görev yapan özel eğitim öğretmenleri ile çocuk gelişimi alanına ait uygulama ana sınıflarında görev yapan okul öncesi öğretmenleri nöbet görevinden muaf tutulur."

⚠️ Not: Bu muafiyet yalnızca özel eğitim sınıflarında görev yapanlar içindir. Kaynaştırma öğrencisi bulunan normal sınıflarda görevli branş öğretmenine muafiyet uygulanmaz.

📋 BEP — Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı
BEP hazırlamak zorunlu mu?
Evet. Özel eğitime ihtiyacı olan her öğrenci için BEP hazırlanması yasal zorunluluktur. BEP geliştirme birimi (öğretmen, idareci, veli) toplanarak hazırlar, veli imzasıyla onaylanır. Müfettiş denetiminde eksikliği görevi ihmal sayılır → uyarma riski.
📘 MEB Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği Md. 13-16
BEP toplantısına katılmak zorunlu mu?
Evet. Öğrencinin dersine giren tüm öğretmenler BEP toplantısına katılmakla yükümlüdür. Toplantıya çağrı yazılı yapılmalıdır. Mazeretsiz katılmama soruşturma gerekçesi olabilir.
📘 MEB Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği Md. 14
🧠 B — Rehber Öğretmen / Psikolojik Danışman: Haklar ve Sorumluluklar
🚫 Nöbet Yasağı — Net ve Kesin Mevzuat

✅ Rehber öğretmen/psikolojik danışmanlara nöbet görevi VERİLEMEZ.

MEB Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği (RG: 14.08.2020/31213) bu hükmü açıkça düzenler:

"Rehber öğretmen/psikolojik danışmanlara nöbet görevi verilemeyecektir."

Gerekçe: Rehber öğretmenler teneffüslerde ve öğle aralarında da öğrenci, veli ve öğretmenlerle çalışmaya devam ettiğinden nöbet görevi bu hizmetle çakışır.

📘 MEB RPD Hizmetleri Yönetmeliği (14.08.2020/31213) / MEB Resmi Açıklaması

⏱️ Çalışma Süresi ve Mesai
Haftalık çalışma süresi kaçtır?
Rehber öğretmen/psikolojik danışmanların çalışma süresi, 1 iş saati 60 dakika olmak üzere haftalık 30 iş saatidir. Bu süre ders saati değil, rehberlik hizmet süresidir ve diğer öğretmenlerin aylık karşılığı ders saatiyle karıştırılmamalıdır.
📘 MEB RPD Hizmetleri Yönetmeliği (14.08.2020/31213)
Yaz tatilinde görevlendirilebilir mi?
İhtiyaç durumunda tercih danışmanlığı ve öğrenci tanılama süreçleri için yaz tatilinde görevlendirilebilir. Ancak: yaz tatili 1 aydan az olamaz. Bu zorunlu tatil hakkı müdürlükçe kısaltılamaz.
📘 MEB RPD Hizmetleri Yönetmeliği (14.08.2020/31213)
Merkezi sınavlarda görev alabilir mi?
Evet. Rehber öğretmen/psikolojik danışman merkezi sınavlarda (ÖSYM, MEB) görev alabilir. İstemesi halinde belleticilik görevi de yapabilir. Her iki durum da tamamen gönüllülük esasına dayanır.
📘 MEB RPD Hizmetleri Yönetmeliği (14.08.2020/31213)
Sınıf rehber öğretmenliği zorunlu mu?
Hayır. Sınıf rehber öğretmenliği görevi olmayan rehber öğretmenler, bu görevi zorunlu olarak üstlenemez. Ancak ihtiyaç halinde rehberlik servisinin planlaması doğrultusunda rehberlik çalışmalarına destek verebilir.
📘 MEB RPD Hizmetleri Yönetmeliği (14.08.2020/31213)
✅ Yapabilecekleri / ❌ Yapamayacakları
✅ Görev Kapsamında
  • Bireysel ve grupla psikolojik danışma
  • Psikoeğitim programı uygulama
  • Bireyi tanıma teknikleri uygulama
  • Akran temelli çalışmalar
  • Sınıf rehberliği çalışmaları
  • Seminer, panel, konferans, kurs, gezi düzenleme
  • Yayın hazırlama
  • Veli görüşmeleri ve bilgilendirme
  • BEP geliştirme birimine katılım
  • Merkezi sınavlarda görev (gönüllülük)
  • İstek üzerine belleticilik
❌ Yaptırılamaz / Zorla Verilmez
  • Nöbet görevi — kesinlikle verilemez
  • Başka branşa boş derse girme / ders öğretimi
  • Sınıf rehber öğretmenliği (zorunlu olarak)
  • Sekreterlik, büro/idari işler
  • Meslekle ilgisi olmayan görevler (657 DMK Md. 11)
  • Yaz tatilinin 1 aydan kısa tutulması
  • Danışma odası dışı amaçlı kullanım zorlaması
🏢 Rehberlik Servisinin Fiziki Hakları

Yönetmelik, rehberlik servisine fiziki koşullar konusunda da güvence getirmiştir:

  • Servis; öğrenci, veli, öğretmen ve personelin kolaylıkla ulaşabileceği konumda olmalıdır.
  • Bireysel çalışmalar ve grup çalışmaları için uygun donanım sağlanmalıdır.
  • Rehberlik servisi odası başka amaçla kullanılamaz (depo, toplantı odası vb. yapılamaz).

📘 MEB RPD Hizmetleri Yönetmeliği (14.08.2020/31213)

⚖️ Hakkınızı Nasıl Kullanırsınız?
Müdür nöbet listesine eklediyse ne yapmalısınız?
Müdüre yazılı dilekçe verin; "MEB RPD Hizmetleri Yönetmeliği uyarınca nöbet görevine dahil edilmemem yasal zorunluluktur" deyin. Yanıt vermezse İlçe/İl MEM'e resmi şikayet yapın. Sendikanıza bildirin.
📘 MEB RPD Yönetmeliği / 657 DMK Md. 11
Ders vermeye zorlanırsam?
657 DMK Madde 11 uyarınca: Mevzuata aykırı olduğunu düşündüğünüz emri yazılı olarak bildirme hakkınız var. Amir yazılı olarak ısrar ederse yerine getirme zorunluluğu doğar, ancak sorumluluk amire geçer. Konusu suç teşkil eden emir hiçbir koşulda yerine getirilmez.
📘 657 s. DMK Madde 11
🧭 Özet: En Sık Sorulan Haklar
🚫 Rehber öğretmene nöbet verilemez — RPD Yön. kesin hüküm
⏱️ Haftalık çalışma süresi 30 saat (ders saati değil, hizmet saati)
☀️ Yaz tatili en az 1 ay — kısaltılamaz
📋 Sınav görevi: gönüllülük, belleticilik: istek dahilinde
♿ Özel eğitim sınıfı öğretmeni de nöbetten muaf
🏢 Danışma odası başka amaçla kullanılamaz
🗺️
Görevlendirme Rehberi
İlçe içi, il içi ve il dışı geçici görevlendirme — yetki, süre, ücret ve itiraz hakları.
⚠️ Görevlendirme kararları idareye özgü gerekçelere dayanabilir. Hukuki itiraz süreçlerinde sendika veya idare hukukçusundan destek alın.
📊 Görevlendirme Türleri Karşılaştırması
TürYetkili MakamAzami SüreKadro YeriHarcırah
İlçe İçi İlçe MEM Müdürü 6 ay (uzatılabilir) Değişmez Genellikle ödenmez
İl İçi İl MEM Müdürü 1 yıl (uzatılabilir) Değişmez Uzak mesafede talep edilebilir
İl Dışı MEB Merkez (Bakan) 2 yıl (uzatılabilir) Değişmez Evet, yol + gündelik
📍 Süreç Adım Adım
1
Görevlendirme Yazısının Tebliği
Görevlendirme kararı resmi yazıyla size tebliğ edilir. Tebliğ tarihini mutlaka not alın — itiraz süreleri buradan başlar.
2
⚠️ İtiraz Kararı Verin (Göreve Başlamadan Önce!)
Haksız buluyorsanız göreve başlamadan idare mahkemesine "yürütmeyi durdurma" başvurusu yapın. Göreve başladıktan sonra iptal kararı çıksa bile geçmiş süre için ücret kaybı yaşanabilir.
📘 İYUK Madde 27
3
Sendikayı Bilgilendirin
Sendikanız idareyle müzakere edebilir veya idari başvuruda bulunabilir. Bu adım genellikle en hızlı sonuç veren yoldur.
4
Göreve Başlama ve Harcırah Talebi
Göreve başladığınızda harcırah hakkınız varsa talep dilekçesini verin. İl dışı görevlendirmelerde yol gideri + gündelik otomatik ödenmeyebilir; yazılı talep gerekir.
📘 6245 s. Harcırah Kanunu
🔑 Görevlendirmede Haklarınız
Ek ders ücretim değişir mi?
Görevlendirildiğiniz okulda fiilen verdiğiniz ders saatine göre hesaplanır. Önceki okulunuzdaki programa göre değil, yeni programa göre ödenir.
📘 MEB Ek Ders Yönergesi Md. 11-14
Tayin yerine görevlendirme yapılabilir mi?
Hayır. Görevlendirme geçici bir işlemdir; kadro ve özlük hakları eski görev yerinde devam eder. İdare, kalıcı atama yerine geçici görevlendirme yapamaz.
📘 657 s. DMK Madde 76
Rızam olmadan görevlendirilebilir miyim?
Evet, idarenin görevlendirme yetkisi mevcuttur. Ancak keyfi ve ceza amaçlı görevlendirme mahkeme kararıyla iptal edilebilir. Haklı gerekçe (norm açığı vb.) varsa iptal kararı çıkmaz.
📘 657 s. DMK Madde 76 / İYUK
İtiraz süresi kaç gündür?
İptal davası için tebliğden itibaren 60 gün. Yürütmeyi durdurma talebi ise dava açıldıktan sonra aynı anda talep edilebilir.
📘 İYUK Madde 7 ve 27
📝
Sınav Görevlisi Rehberi
Göreve habersiz gitmeme, rapor geçerliliği, mazeret bildirimi, sınav esnasında yasak davranışlar ve ceza tablosu — resmi mevzuata dayalı.
⚠️ Bu bilgiler MEB Merkezi Sistem Sınav Yönergesi, ÖSYM GİS Yaptırımlar Yönergesi ve 657 s. DMK çerçevesinde genel bilgilendirme amaçlıdır. Kesin hukuki değerlendirme için sendikanıza başvurun.
🚨 1. Sınava Habersiz Gitmeme — Ne Olur?
Görevini onaylayıp habersiz gitmeyen öğretmene iki ayrı yaptırım uygulanır:
  1. MEB Sınav görevi yasağı: 1 yıl boyunca MEB'in tüm sınavlarında görev verilmez. Tekrarında 5 yıl. (Merkezi Sistem Sınav Yönergesi Md. 29/2, Md. 43)
  2. Disiplin soruşturması: Görevi ihmal nedeniyle 657 s. DMK Md. 125 kapsamında soruşturma açılabilir → aylıktan kesme cezası veya bir alt ceza uygulanabilir.

📘 Merkezi Sistem Sınav Yönergesi Md. 29/2 – 43 / MEB MEBBIS Modülü İşleyişi

⚡ ÖSYM Sınavları İçin Ayrı Yaptırım
ÖSYM GİS (Görevli İşlemleri Sistemi) üzerinden yaptırım uygulanır. Mazeretli veya mazeretsiz, görevine gelmeyen görevliye GİS'te 1 yıl tercih kapatma + görev puanından kesinti. Tekrarında 2–3 yıl, üst fiillerde 24–36 ay veya süresiz kapatma olabilir.
📘 ÖSYM Sınav Görevlileri Yaptırımlar Yönergesi Md. 2–6
✅ Kurumların Bağımsızlığı
MEB sınavlarındaki yasak ÖSYM sınavlarını, ÖSYM yasağı MEB sınavlarını otomatik etkilemez. Ancak her iki sistemde de kayıtlı tutulur ve birikimli değerlendirilebilir.
📘 ÖSYM Yaptırımlar Yönergesi Md. 1 / MEB Yönergesi Md. 43
📋 2. Mazeret Bildirimi — Doğru Yol ve Süreler
1
Önceden bildirin — en az sınav gününden 3 saat önce
Gidemeyeceğiniz kesinleştiği an sınav başlamadan en az 3 saat önce bağlı olduğunuz İl/İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü'nü ve sınav binasını bilgilendirin. Yönerge bunu açıkça düzenler. Bu sayede yerinize yedek gözetmen görevlendirilebilir ve sınav aksamamış olur.
📘 e-Sınav Görevli Personel Dikkat Etmesi Gerekenler (MEB)
2
MEBBİS üzerinden görevi iptal ettirin
Onaylanmış bir görevin iptali için resmi mazeret belgesini belirlenen süre içinde İl MEM Bilgi İşlem ve Eğitek Birimine resmi yazı ile ulaştırmanız zorunludur. Sadece telefon ya da sözlü bildirim yeterli değildir.
📘 MEBBİS Sınav İşlemleri Modülü Kılavuzu
3
Mazeret belgesi niteliği taşımalıdır
ÖSYM mevzuatına göre geçerli mazeret; hastalık, kaza, ölüm, doğal afet veya görev yapmaya engel olan, öngörülmesi ve kaçınılması mümkün olmayan haller olarak sayılmaktadır. Bunları belgelendirmek zorunludur. "Unutma", "planlama hatası" veya belgesi olmayan iddialar mazeret sayılmaz.
📘 ÖSYM Yaptırımlar Yönergesi Md. 3/g
4
Hafifletici neden olarak değerlendirilebilir
ÖSYM'de: Görevlinin açıklamasında belirttiği gerekçeler komisyon tarafından hafifletici neden olarak kabul edilirse bir alt yaptırım süresi uygulanabilir. MEB'de de müfettiş takdiri benzer şekilde işler. Mazeretiniz yoksa bile yazılı savunma hakkınızı mutlaka kullanın.
📘 ÖSYM Yaptırımlar Yönergesi Md. 5/7 / 657 DMK Md. 130
🏥 3. Rapor Geçerliliği — Özel Hastane / Başka Şehir
DurumGeçerli mi?ŞartDayanak
Kendi şehrinizde devlet hastanesi (acil servis dahil) ✅ Geçerli Süresinde kuruma bildirilmeli Devlet Memurunun Hastalık Raporu Yönetmeliği
Kendi şehrinizde özel hastane — acil servis ✅ Geçerli Acil servis tarafından düzenlenmiş olmalı DPB Görüşü / Yönetmelik Md. 7
Kendi şehrinizde özel hastane — poliklinik / normal muayene ❌ Geçersiz Acil servis dışında özel hastane raporu hastalık iznine çevrilemiyor DPB Görüşü / Yönetmelik Md. 7/b
Başka şehirden (izin/tatilde) acil servis raporu ⚠️ Koşullu Acil servis tarafından düzenlenmiş olmalı. Bayram/tatil günleri ve sonrasındaki mesai saatindeyse ek kısıtlamalar uygulanır. Yönetmelik Md. 7/a, Yönetmelik Md. 8
Başka şehirden mesai saatinde (normal günde) rapor ❌ Genellikle Geçersiz Acil olmayan durumlarda memuriyet mahalli dışından alınan rapor hastalık iznine çevrilemiyor Yönetmelik Md. 4 (memuriyet mahalli zorunluluğu)
Başka şehirden hafta sonu / bayram günü sonraki mesai günü sabahı rapor ❌ Geçersiz Tatil günlerinden ve tatil sonrası mesai saatlerinde memuriyet mahalli dışı rapor kabul edilmez Yönetmelik Md. 7/c ve Md. 8
Fenne aykırı bulunan rapor (hakem hastane kararı) ❌ İptal İdare şüphelenirse hakem hastaneye gönderir. Fenne aykırı bulunursa bildirim yapılır; bildirimi izleyen gün göreve gelmezseniz özürsüz devamsızlık sayılır. Yönetmelik Md. 11 / DPB Görüşü 2016
⚠️ Kritik Hatırlatma: Sınav görevi hafta sonu yapılır. Sınav günü özel hastane polikliniğinden aldığınız normal muayene raporu (acil servis değilse) hastalık iznine çevrilemez. Bu durumda mazeret belgesiz gitmeyen statüsüne düşebilirsiniz. Acil servise gitmeye özen gösterin.
⚖️ 4. Yaptırım Tablosu — MEB Merkezi Sistem Sınavları
FiilYaptırımTekrarda
Göreve hiç gelmeme (mazeretli veya mazeretsiz) 1 yıl sınav görevi yasağı 5 yıl yasak
Sınav öncesi toplantıya geç gelme (veya hiç gelmeme) Tutanakla bölge komisyonuna bildirim + görev verilmez, ek yaptırım değerlendirilebilir
e-Sınav sistemine 15 dk geç giriş veya hiç giriş yapmama 1 yıl sınav görevi yasağı (MEB)
Görev yaptığı salonda toplu kopya çekilmesi 1 yıl sınav görevi yasağı Süresiz yasak
Sınav evrakını yetkisiz paylaşma (sonucu etkilemeyen) ÖSYM: 24 ay GİS kapatma + puan kesintisi
Göreve gelip görevi terk etme (kısa süreli bile) ÖSYM: 3 ay GİS kapatma + %1 puan düşürme
Yasak cihaz (telefon/iletişim) sınava sokma ÖSYM: 12 ay GİS kapatma + puan kesintisi
Sınav evrakını ifşa etme (sonucu etkileyen) ÖSYM: 36 ay GİS kapatma + puan kesintisi
Kayıt/iletişim cihazını sınava sokup kullanma ÖSYM: Süresiz GİS kapatma + cezai işlem
Tüm görev ihlalleri: ayrıca 657 disiplin işlemi Sınav yaptırımı ayrı, disiplin işlemi ayrı işler. Biri diğerini ortadan kaldırmaz.
🚫 5. Sınav Esnasında Dikkat Edilmesi Gerekenler
❌ Yasak / Soruşturmaya Yol Açar
  • Telefon / akıllı saat kullanmak, mesaj atmak
  • Kitap, gazete okumak
  • Salondan gereksiz yere çıkmak (kısa süreli bile)
  • Aday sorusuna yanıtlayarak yönlendirmek
  • Sınav evrakı sayfasını fotoğraflamak
  • Adayın kâğıdına bakmak / kopya çekmesine göz yummak
  • Adayın sınav giriş belgelerini toplamayı unutmak
  • Tutanağa yanlış bilgi yazmak
  • Yetkisiz kişileri salona almak
✅ Yapılması Gerekenler
  • Sınav başlamadan 30–45 dk önce binada ol, toplantıya katıl
  • Kimlik kontrol sürecini eksiksiz yap, listeyi imzalat
  • Sınav kurallarını açıkla, sorulara standart yanıt ver
  • Geç gelen aday için tutanak tut, okul/bina sorumlusuna sor
  • Teknik sorunlarda bina sorumlusuna hemen bildir
  • Sınav bitiminde tüm evrakı eksiksiz teslim et
  • Tutanağı okuyana kadar imzalama
  • Her olağandışı durumu anında tutanağa geçir
📣 6. Yaptırıma İtiraz Hakları
ÖSYM yaptırımına itiraz edebilir miyim?
Evet. GİS sistemi üzerinden 7 iş günü içinde yazılı açıklama yapmanız istenir. Bu sürede gerekçelerinizi ve belgelerinizi sunabilirsiniz. Yaptırım kesinleştikten sonra da yeni belge sunulursa komisyon kararı yeniden değerlendirebilir.
📘 ÖSYM Yaptırımlar Yönergesi Md. 5/6-8
Yaptırım haksızsa ne yapmalıyım?
Sendikanıza başvurun. İdare mahkemesinde yürütmeyi durdurma talepli iptal davası açabilirsiniz. Yaptırım kararı tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içinde dava açılmalıdır. (İYUK Md. 7)
📘 İYUK Madde 7 / 2577 sayılı Kanun
Yaptırımın olmadığı ortaya çıkarsa ne olur?
ÖSYM yönergesine göre: "Görev ihmalinin olmadığı tespit edilirse yaptırım kararı komisyon tarafından kaldırılır." MEB için de inceleme sonucunda lehe değerlendirme yapılabilir.
📘 ÖSYM Yaptırımlar Yönergesi Md. 5/5
Sınav sonrası soruşturma açıldı — ne yapmalıyım?
Savunmanızı hakkınızı kullanarak yazılı verin. Eğer olayın tutanağı tutulmuşsa isteyin ve inceleyin. Tutanakta imzanız yoksa veya yanlış ibare varsa itiraz edin. Sendika temsilcinizin hazır olmasını talep edin.
📘 657 s. DMK Madde 130
🧭 Sınav Görevlisi Altın Kuralları
🔔 MEBBİS'i düzenli kontrol et — SMS gelmese bile görev olabilir
🕐 30–45 dk önce binada ol, toplantıya katıl
📞 Gidemeyeceksen 3 saat önce İlçe MEM'i ara, yazılı bildir
🏥 Rapor alacaksan acil servisten, kendi şehrinde al
📵 Telefonu çanta koy — cep telefonu soruşturma gerekçesidir
📝 Her tutanağı oku, anlaşmadan imzalama
🛡️ Yaptırımda 7 iş günü içinde GİS'e açıklama yap
⚖️ Haksız cezada 60 gün içinde idare mahkemesi seçeneği var
👪
Veli İletişimi Rehberi
WhatsApp grubu kurma zorunluluğu, mesai dışı mesaj yanıtlama, öğrenci bilgisi paylaşımı, veli hakaret/zorbalığı, okul ziyaretleri — resmi mevzuata ve güncel MEB genelgelerine dayalı.
⚠️ Bu bilgiler MEB Genelgesi 2024/53 (14.08.2024), MEB Genelgesi 2025/44 (18.08.2025), MEB Okullarda Sosyal Medyanın Kullanılması Genelgesi (2017/12), Anayasa Madde 20, 657 s. DMK ve Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (6698 s.) çerçevesinde derlenmiştir.
📱 1. WhatsApp Grubu Kurma Zorunluluğu Var mı?

✅ Hayır — WhatsApp grubu kurma zorunluluğu YOKTUR.

MEB Genelgesi 2024/53 (14.08.2024) açıkça düzenler: "Ödev ya da benzeri bilgilendirmelerde sosyal medya uygulamalarının kullanımından kaçınılacak."

Bu hüküm 2023/28 ve 2025/44 sayılı genelgelerde de tekrarlanmış ve WhatsApp, Telegram gibi üçüncü taraf uygulamalar üzerinden veli grubu kurulması 2025-2026 yılı itibarıyla açıkça yasaklanmıştır.

📘 MEB Genelgesi 2024/53 – Md. 44 / Genelge 2025/44 – Md. 44 / Genelge 2023/28

❌ Müdür zorlarsa ne olur?
Cep telefonu kişiye özel olup özel hayatı ilgilendirdiğinden, okulların öğretmenlerin WhatsApp uygulamasını kullanmaya zorlamaları hukuken mümkün değildir. Zorlama halinde bunu yazılı bildirin; İlçe/İl MEM'e şikayet hakkınız var.
📘 Anayasa Md. 20 / KVKK Md. 4 / Memurlar.net DPB görüşü
🔵 Resmi iletişim kanalları neler?
MEB, öğretmen-veli iletişimi için BiP uygulaması üzerinde çalışan Okul Veli Asistanı (OVA) ve Öğretmen Bilgi Servisi (ÖBS) sistemlerini 2025-2026 yılından itibaren devreye almıştır. Tüm bilgilendirmelerin bu platformlar ve e-Okul üzerinden yapılması gerekir.
📘 Genelge 2025/44 – Md. 44
🌙 2. Mesai Dışında Mesaj Yanıtlamak Zorunda mısınız?

✅ Hayır — mesai saatleri dışında mesaj yanıtlama zorunluluğunuz YOKTUR.

Öğretmenlik 657 s. DMK kapsamında bir kamu görevi olup iş yükümlülüğü mesai saatleriyle sınırlıdır. Herhangi bir mevzuat öğretmeni mesai dışı telefon veya mesaja cevap vermeye zorlamaz.

  • Cep telefonu kişisel bir cihazdır — numara vermek de zorunlu değildir.
  • Veli grubu kurmak zorunda olmadığınız gibi, kurulmuş bir grubu takip etmek de zorunlu değildir.
  • Mesai sonrası mesajı okumadığınız veya yanıtlamadığınız için soruşturma açılamaz.

📘 Anayasa Md. 20 (özel hayatın gizliliği) / 657 s. DMK Md. 99 (çalışma saatleri) / KVKK

⚠️ Pratik öneri: Dönem başında velilere yazılı veya e-Okul üzerinden şu bildirimde bulunabilirsiniz: "Acil durumlar dışında iletişimlerinizi okul numarası üzerinden veya OVA/e-Okul sistemi aracılığıyla mesai saatlerinde iletmenizi rica ederim." Bu hem sizi korur hem de veli beklentisini başından netleştirir.
📅 3. Veli Okul Ziyareti — Okul Randevu Sistemi
Veli istediği zaman sınıfa girebilir mi?
Hayır. MEB Genelgesi 2024/53 uyarınca velilerin okul ziyaretleri Okul Randevu Sistemi üzerinden planlanır. Planlanmamış ziyaretlerde velilerin okul içinde bulunmamaları için okul yönetiminin gerekli tedbirleri alması zorunludur. Dersin ortasında sınıfa giren veli hakkında okul güvenlik prosedürü uygulanabilir.
📘 MEB Genelgesi 2024/53 / Genelge 2025/44
Veli beni mesai saatinde aramak isterse?
Velinin öğretmenle görüşme hakkı okul müdürünün belirlediği görüşme saatlerinde ve randevu sistemi üzerinden kullanılır. Sizi ders saatinde rahatsız etmesi halinde müdüre bildirin; okul yönetiminin önlem alma sorumluluğu vardır.
📘 MEB Genelgesi 2024/53 – Okul-Aile İş Birliği Bölümü
🔒 4. WhatsApp Grubunda Öğrenci Bilgisi Paylaşımı
Paylaşım TürüHukuki DurumDayanak
Öğrenci adını/notunu gruba yazma ❌ KVKK İhlali 6698 s. KVKK Md. 6 (özel nitelikli kişisel veri)
Ödev yapmayan öğrenci adını gruba yazma ❌ Hukuka Aykırı — TCK kişilik haklarını ihlal TCK Md. 134 / KVKK / Çocuk Hakları Sözleşmesi
Öğrenci fotoğrafını/videosunu gruba/sosyal medyaya koyma ❌ Açık hukuka aykırı — soruşturma gerektirir MEB Genelgesi 2017/12 / KVKK / TCK Md. 134–135
Genel duyuru (sınav tarihi, etkinlik vb.) gruba yazma ⚠️ Tolere edildi — artık yasaklandı Genelge 2024/53 ve 2025/44: resmi platformlar kullanılmalı
e-Okul / OVA üzerinden bilgilendirme ✅ Resmi ve güvenli MEB Genelgesi 2025/44
😤 5. Veli Zorbalığı ve Hakareti — Haklarınız
Veli bana WhatsApp'ta hakaret etti — ne yapmalıyım?
Ekran görüntüsü alın ve silmeyin. Müdüre yazılı bildirimde bulunun. Hakaret suçu için suç duyurusunda bulunma hakkınız var (TCK Md. 125). Sendikanıza da bildirin. MEB; öğretmene hakaret eden veliye okul ziyaret yasağı uygulayabilir.
📘 TCK Madde 125 / MEB Okul Güvenlik Mevzuatı
Grup içinde baskı ve toplu linç varsa?
Grubu yönetiyorsanız ilgili velileri gruptan çıkarabilirsiniz; yönetmiyorsanız okul idaresine bildirerek müdürden grubu kapatmasını ya da toplu mesajları durdurmasını isteyin. Gruba devam etmek zorunda değilsiniz — gruptan çıkmanız için soruşturma açılamaz.
📘 KVKK / Anayasa Md. 20 / Memurlar.net DPB Görüşü
Mesai dışı sürekli mesaj atıyor, rahatsız ediyor
Veliye yazılı olarak (e-Okul veya resmi kanal üzerinden) "İletişimlerinizi mesai saatinde resmi kanallardan iletmenizi rica ederim" bildiriminde bulunun. Sürekli rahatsızlık ve taciz TCK Md. 123 kapsamında kişilerin huzur ve sükununu bozma suçunu oluşturabilir.
📘 TCK Md. 123 / Anayasa Md. 20
Veli şikayet etti, "mesajlarıma cevap vermedi" diyor
Mesai dışı mesaja cevap vermeme soruşturma gerekçesi olamaz. Soruşturma açılırsa savunmanızda Anayasa Md. 20 ve 657 DMK Md. 99 kapsamında mesai saatleri dışında iş yükümlülüğünüzün bulunmadığını belirtin.
📘 Anayasa Md. 20 / 657 s. DMK Md. 99
🚫 6. Sınıf Annesi / Sınıf Babası Uygulaması

MEB Genelgesi 2024/53 ile "sınıf annesi" uygulamasına izin verilmeyeceği açıkça belirtilmiştir.

Bu uygulama; öğretmeni ara iletişim kanalına bağımlı kılarak hem kişisel veri güvenliği hem de özel hayat açısından sorun yaratıyordu. Genelge gereği sınıf annesi atanmaması okul yönetiminin sorumluluğundadır. Veliler okul-aile birliği kanalıyla veya resmi randevu sistemiyle iletişim kuracaktır.

📘 MEB Genelgesi 2024/53 / Genelge 2025/44 — "Sınıf annesi uygulamalarına izin verilmeyecek."

🧭 Veli İletişiminde Altın Kurallar
📵 WhatsApp grubu kurma zorunluluğun yok — MEB genelgesi açık
🌙 Mesai dışı mesaj yanıtlama zorunluluğun yok
📲 Resmi iletişim: e-Okul / OVA / ÖBS kullan
🔒 Öğrenci adı/notu gruba yazma — KVKK ihlali
📸 Öğrenci fotoğrafı/videosu paylaşma — suç
😤 Hakareti belgele, suç duyurusuna hakkın var
🚫 Sınıf annesi uygulaması — MEB genelgesiyle yasaklandı
📅 Veli ziyareti: Okul Randevu Sistemi üzerinden
🏖️
İzin Hakları Rehberi
Mazeret izni, doğum-babalık-süt izni, ücretsiz izin, hastalık raporu, yıllık tatil farkı — kaç gün, kimden alınır, öğretmene özgü istisnalar.
⚠️ 657 s. Devlet Memurları Kanunu (Md. 102–108), MEB İzin Yönergesi ve DPB Genelgeleri çerçevesinde genel bilgilendirme amaçlıdır.
📊 Tüm İzinler Tek Tabloda
İzin TürüSüreÜcretli mi?Öğretmene Özgü İstisnaDayanak
Analık izni (kadın)Doğum öncesi 8 + sonrası 8 hafta = 16 hafta. Çoğul gebelikte önce +2 hafta.✅ ÜcretliYaz tatiline denk gelen doğum öncesi 5 haftalık izin sonrasına eklenemez657 DMK Md. 104/A
Babalık izni10 gün (takvim günü, doğum gününden itibaren)✅ ÜcretliFark yok657 DMK Md. 104/B
Evlilik izni7 gün✅ ÜcretliFark yok657 DMK Md. 104/B
Ölüm izni (eş, çocuk, anne, baba, kardeş)7 gün✅ ÜcretliFark yok657 DMK Md. 104/B
Süt izniİlk 6 ay: günde 3 saat / Sonraki 6 ay: 1,5 saat✅ ÜcretliHangi saatlerin kullanılacağı öğretmenin tercihine bırakılır; idare saati dayatamaz657 DMK Md. 104/D
Mazeret izniYılda toptan veya bölümler halinde 10 gün✅ Ücretli⚠️ İkinci 10 günlük mazeret izni öğretmenlere verilemez (diğer memurlara verilebilir)657 DMK Md. 104/C
Ücretsiz izin — doğum sonrasıDoğum sonrası analık bitiminden itibaren 24 aya kadar❌ ÜcretsizSüre bitiminden 1 ay kaldığında yeni ücretsiz izin istenemez657 DMK Md. 108/B
Ücretsiz izin — eş yurt dışıEşin yurt dışı görevi süresince 3 yıla kadar❌ ÜcretsizFark yok657 DMK Md. 108/A
Ücretsiz izin — doktora2 yıla kadar❌ ÜcretsizFark yok657 DMK Md. 108/A
Yıllık izin⚠️ Öğretmenler yıllık izin kullanamaz; karşılığı yarıyıl ve yaz tatilidir657 DMK Md. 102 / MEB İzin Yön.
📋 Mazeret İzni — Kritik Detaylar
İkinci 10 günlük mazeret izni öğretmene neden verilmez?
657 DMK Md. 104/C açıkça düzenler: zaruret halinde diğer memurlara verilebilecek ikinci 10 günlük mazeret izni öğretmenlere uygulanmaz. Gerekçe: öğretmenlerin tatil dönemleri bu gereksinimi karşılar. Müdür "ikinci 10 günü" veremez; vali/kaymakam yetkisinde bile olsa öğretmen bu haktan yararlanamaz.
📘 657 s. DMK Madde 104/C
Mazeret iznini müdür mü verir?
Hayır. 10 günlük mazeret iznini okul müdürü veremez. Bu izin; merkezde atamaya yetkili amir, ilde vali, ilçede kaymakam tarafından, birim amirinin (okul müdürünün) muvafakatiyle verilir. Müdürün olumlu görüşü şart, ancak iznin asıl kararı kaymakamda.
📘 657 s. DMK Madde 104/C
🍼 Süt İzni — Öğretmene Özgü Uygulama

Süt izninin hangi saatlerde kullanılacağı tamamen öğretmenin tercihine bırakılmıştır.

  • Ders saatini seçebileceği gibi ders olmayan saati de seçebilir.
  • Okul idaresi "öğleden sonra dersin yok, süt iznini öğleden sonra kullan" diyemez. Öğretmen kabul ederse uygulanır, zorla dayatılamaz.
  • İlk 6 ay: günde 3 saat (isterse 3×1 saat veya 1×3 saat kullanabilir, tercih öğretmende)
  • Sonraki 6 ay: günde 1,5 saat

📘 657 s. DMK Madde 104/D / DPB Görüşü

🏥 Hastalık Raporu — Süreç ve Sınırlar
1
10 güne kadar — tek hekim raporu yeterli
Devlet veya SGK anlaşmalı özel hastane hekiminden alınan tek hekim raporu geçerlidir. Raporu aynı gün kuruma bildirin; bildirimin şeklini (telefon/SMS) tutanak altına alın.
📘 Hastalık Raporu Yönetmeliği Md. 5
2
10 günü aşan raporlar — sağlık kurulu zorunlu
Tek rapor art arda 10 günü geçemez. 10 günü aşan durumlarda sağlık kurulu raporu (heyet raporu) alınması zorunludur. Tek hekim raporlarının toplamı yılda 30 güne kadar geçerliyken üstü için kontrol mekanizması devreye girer.
📘 Hastalık Raporu Yönetmeliği Md. 6 / 657 DMK Md. 105
3
Özel hastane — sadece acil servis raporu geçerlidir
Özel hastane polikliniğinden alınan rutin muayene raporu hastalık iznine çevrilemez. Yalnızca acil servisçe düzenlenmiş rapor geçerlidir. Bu kural sınav günleri için de aynen uygulanır.
📘 Hastalık Raporu Yönetmeliği Md. 7/b
4
Kendi dışında başka şehirden rapor — genellikle geçersiz
Acil olmayan durumlarda memuriyet mahalli dışından alınan rapor hastalık iznine çevrilemez. Hafta sonu veya tatil günlerinden sonraki ilk mesai günü sabahı başka şehirden alınan rapor da geçersizdir.
📘 Hastalık Raporu Yönetmeliği Md. 4 / Md. 7-8
☀️ Öğretmen ve Memur İzni Farkı
KriterÖğretmenDiğer Memur
Yıllık izin❌ Kullanamaz✅ 20–30 gün
Yaz tatili✅ ~2,5 ay❌ Yok
Yarıyıl tatili✅ ~1 hafta❌ Yok
İkinci 10 gün mazeret izni❌ Verilemez✅ Verilebilir (yıllık izinden düşer)
Mazeret, doğum, babalık, ölüm, evlilik✅ Aynı✅ Aynı
🤝
Okul Müdürüyle Anlaşmazlık Rehberi
Müdürün yetki sınırları, hukuka aykırı emirlere karşı nasıl durulur, yazılı itiraz yolu, şikayet mercileri ve korunma yolları.
⚠️ 657 s. DMK Madde 10–11 ve Devlet Memurlarının Şikayet ve Müracaatları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde genel bilgilendirme amaçlıdır.
⚖️ 1. Müdürün Yetki Sınırları — Neler Yapamaz?
❌ Müdür Yapamaz
  • Kanunlara ve mevzuata aykırı emir veremez (657 Md. 10)
  • Öğretmenden kişisel çıkar sağlayacak talepte bulunamaz (hediye, borç, hizmet)
  • Öğretmeni unvanıyla bağdaşmayan görevlere atayamaz (sekreterlik, depoculuk vb.)
  • Rehber öğretmene nöbet yazamaz
  • Öğretmeni mesai dışı telefona cevap vermeye zorlayamaz
  • WhatsApp grubu kurmaya zorlayamaz
  • 10 günlük mazeret iznini bizzat veremez (kaymakam yetkisindedir)
  • Ücretsiz izin vermeyi kesinlikle reddedemez (hak mevcutsa)
✅ Müdür Yapabilir
  • Ders programını düzenleyebilir (makul sınırlar içinde)
  • Nöbet listesi hazırlar (mevzuata aykırı olmamak kaydıyla)
  • Okulun işleyişine yönelik yönetim kararları alabilir
  • Eksiklikler için sözlü ya da yazılı uyarı yapabilir
  • Disiplin amiri sıfatıyla uyarma ve kınama cezası verebilir
  • Performans değerlendirmesini gerçekleştirir
📝 2. Hukuka Aykırı Emre Karşı Adımlar — 657 DMK Md. 11
1
Emri sözlü olarak reddedin ve aykırılığı bildirin
657 DMK Md. 11: "Devlet memuru amirinden aldığı emri Anayasa, kanun, yönetmelik hükümlerine aykırı görürse yerine getirmez ve bu aykırılığı emri verene bildirir." Bu bildirim sizi korur.
📘 657 s. DMK Madde 11/1
2
Müdür yazılı olarak ısrar ederse — yerine getirmek zorundasınız AMA sorumluluk müdüre geçer
"Amir emrinde ısrar eder ve bu emrini yazı ile yenilerse, memur bu emri yapmağa mecburdur. Ancak emrin yerine getirilmesinden doğacak sorumluluk emri verene aittir." Yazılı emri saklayın — ileride delil olur.
📘 657 s. DMK Madde 11/2
3
Konusu suç olan emirler — hiçbir koşulda yerine getirilmez
"Konusu suç teşkil eden emir hiçbir suretle yerine getirilmez; yerine getiren kimse sorumluluktan kurtulamaz." Yazılı dahi olsa suç emrine uymak sizi korumaz.
📘 657 s. DMK Madde 11/3
4
Her şeyi yazılı yapın
Müdürle olan her anlaşmazlığı yazılı kayıt altına alın: tarih, saat, talep içeriği. E-posta göndermek, dilekçe sunmak ya da kısa mesaj bile olsa belgeleme yapın. Sözlü tartışmaların delili olmaz.
📣 3. Şikayet Mercileri — Adım Adım
1. Basamak — İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü
Şikayetinizi yazılı dilekçeyle İlçe MEM'e iletin. Belgeleri ekleyin. Dilekçe tarih ve imzayla kayıt altına alınır. Dilekçenizin bir suretini mutlaka saklayın.
📘 Memurlar Şikayet Yönetmeliği Md. 5
2. Basamak — İl Milli Eğitim Müdürlüğü
İlçe MEM'den sonuç alamazsanız ya da şikayet ciddi nitelikteyse (hak ihlali, baskı, taciz vb.) doğrudan İl MEM'e başvurun. İl MEM ihbar üzerine soruşturma başlatabilir.
📘 MEB Soruşturma Yönetmeliği
3. Basamak — Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER)
cimer.gov.tr üzerinden resmi şikayet yapılabilir. Kurum 30 gün içinde yanıt vermek zorundadır. CİMER başvurusu soruşturmayı tetikleyebilir.
📘 4982 s. Bilgi Edinme Hakkı Kanunu
Yargı yolu — İdare Mahkemesi
Hukuka aykırı idari işlem (nöbet zorlaması, unvana aykırı görev, izin reddi vb.) tebliğinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Yürütmeyi durdurma talep edilebilir. Sendikanız avukat desteği sağlayabilir.
📘 2577 s. İYUK Madde 7
💬 4. Sık Yaşanan Durumlar ve Yanıtları
📌 "Sizi o branştan bu branşa geçireceğim" diyorsa:
Branş değişikliği idari işlemdir, öğretmenin rızasına gerek yoktur. Ancak aynı il içinde ve norm kadro gerekleriyle uyumlu olması zorunludur. Keyfi değişikliğe karşı İlçe MEM'e yazılı itiraz edin.
📌 "Sizi okul dışı göreve göndereceğim" diyorsa:
Öğretmenin asıl görevi eğitim-öğretimdir. Okul dışı görevlendirme için İlçe/İl MEM onayı gerekir. Müdürün tek başına bu kararı alma yetkisi yoktur.
📌 Sürekli haksız soruşturmalarla hedef alınıyorsanız:
Bu durum mobbing kapsamına girebilir. Her soruşturma açılışını not alın, sonuçlarını saklayın. Sendikanıza bildirin. Ombudsmana (ombudsman.gov.tr) başvurabilirsiniz.
📌 Müdür sicil notunu haksız düşürüyorsa:
Sicil değerlendirmesine 30 gün içinde itiraz edebilirsiniz. İtiraz İlçe/İl MEM üst değerlendirmesine gider. Gerekçesiz ya da belgesiz düşük not iptal ettirilebilir.
🧭 Müdürle Anlaşmazlıkta Altın Kurallar
✍️ Her şeyi yazılı yap — sözlü tartışma belgelenmez
📂 Tüm belge ve yazışmaları arşivle
📞 Sendikanı bilgilendir — hukuki destek al
⏱️ İdari işlemlere itiraz için 60 gün süresi var
🚫 Yazılı bile olsa suç emrine uyma
🏛️ CİMER + idare mahkemesi her zaman seçenek
🎓
Kariyer & Tayin Rehberi
Öğretmen Kariyer Sistemi (ÖKS), eş durumu tayini, sağlık/can güvenliği mazereti, engellilik durumu ve itiraz yolları — resmi mevzuata dayalı.
⚠️ MEB Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği (29329 sayılı RG) ve Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik Md. 14 çerçevesinde hazırlanmıştır.
🗺️ 1. Mazeret (Özür) Grubu Tayini — Türleri ve Şartları
Mazeret TürüŞartGerekli BelgelerNot
Aile Birliği (Eş Durumu) Eşin kamu kurumunda görevli olması ve o ilde atanabilecek norm boşluğu bulunması Eşin görev belgesi, SGK dökümü, nikah cüzdanı, ikametgah Eşi özel sektörde çalışan öğretmen bu haktan yararlanamaz. Hizmet puanı üstünlüğü esastır.
Sağlık Mazereti (öğretmenin kendisi) Görev yerinin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğini belgeleyen sağlık kurulu raporu e-Rapor Doğrulama sisteminde doğrulanabilir sağlık kurulu raporu + tedavi belgesi Rapor; hastalığın tedavisinin talep edilen yerde mümkün olduğunu göstermelidir
Sağlık Mazereti (anne, baba veya vasi olunan kardeş) Anne/baba/kardeşin hastalığının görev yerinde tedavisinin mümkün olmadığını belgeleyen sağlık kurulu raporu
⛔ 2026 Ocak itibarıyla GEÇERSİZ
"Başkasının güç ve yardımı olmaksızın hayatını devam ettiremez" ibareli sağlık kurulu raporları artık bu kapsamda kabul edilmemektedir. Bu raporlar yalnızca 2026 Ocak başvuru dönemi için son kez sağlık mazereti kapsamında kabul edilmiş; bundan sonraki dönemlerde reddedilecektir.
Yapılması gereken: Bakıma muhtaçlık durumunun tespiti için engelli sağlık kuruluna başvurulmalı; "Tam bağımlı" ibareli Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporu (engelli sağlık kurulu raporu) alınarak engellilik mazereti kapsamında başvuru yapılmalıdır.
Sağlık kurulu raporu + vukuatlı aile nüfus kaydı + varsa vasi tayini mahkeme kararı
⚠️ "Başkasının güç ve yardımı olmaksızın hayatını devam ettiremez" ibareli rapor artık geçersiz sayılmaktadır.
Kardeş için başvuruda vasi tayini zorunludur.
Bakıma muhtaç anne/baba/kardeş için artık engellilik mazereti kapsamında "Tam bağımlı" ibareli engelli sağlık kurulu raporu gerekmektedir.
Sağlık Bakanlığı 23.07.2025 tarihli yazısına göre bakıma muhtaçlık engelli sağlık kurullarınca tespit edilir. MEB 2026 Yarıyıl Tatili Duyurusu (B.2.2 ve DİKKAT notu).
Engellilik Durumu Öğretmenin kendisinin veya anne/babasının %40+ engellilik oranı İlgili mevzuata göre alınan sağlık kurulu raporu Anne veya babanın raporu için AKS'deki adres esas alınır
Can Güvenliği Görev yerinde can güvenliğini tehdit eden belgelenmiş durum İl milli eğitim müdürlüğü veya ilgili güvenlik birimi yazısı Tarihe bağlı olmaksızın başvuru yapılabilir; Bakanlığa yazılı iletim zorunlu
Diğer Nedenler Eşin/çocuğun vefatı, şehit veya malul gazi eş/çocuk/ebeveyn, özel eğitim gerektiren çocuk veya kardeş Duruma göre vefat/şehadet/malul belgesi, özel eğitim değerlendirme kurulu belgesi
📋 2. Eş Durumu Tayini — Kritik Detaylar
Eşim özel sektörde çalışıyor, tayin hakkım var mı?
Koşullu evet. 2026 Yarıyıl Duyurusu'na göre eşi 5510 sayılı Kanun'un 4/a veya 4/b kapsamında kamu kurumu dışında sigortalı olarak çalışan öğretmenler de aile birliği mazeretinden yararlanabilir. Bunun için talep edilen yerde son 2 yıl içinde 360 gün sigortalı hizmet ve sigortalılığın devam etmesi koşulu aranır. Detaylar için Yer Değiştirme & Atama paneline bakın.
📘 Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği Md. 49 / Devlet Memurları Yer Değiştirme Yön. Md. 14
Her iki eş de öğretmense?
Yönetmelik özel düzenleme getirir: her iki eşin atanmak istediği yerde alanları itibarıyla öğretmen ihtiyacı bulunmaması halinde her ikisi de ihtiyaç olan ile/ilçeye atanabilir. Bu durum hizmet puanından bağımsız değerlendirilir.
📘 Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği Md. 49/a
Tercih sayısı ve atama takvimi nasıl işler?
Başvurular yılda iki dönemde (yarıyıl ve yaz tatili) iki aşamalı (ön başvuru + tercih) olarak sistem üzerinden alınır. Öğretmenler mazeretlerinin bulunduğu ilde tercihe açılan eğitim kurumlarının tamamını tercih edebilir. Atamalar hizmet puanı üstünlüğüne göre yapılır; eşitlikte sırasıyla kıdem, öğretmenliğe başlama tarihi ve kura esas alınır.
📘 MEB Mazeret Tayin Duyuruları / Öğretmen Atama Yönetmeliği
Reddedilen tayin talebine itiraz yolu?
Ret kararı tebliğinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Danıştay içtihadı: puan yetersizliği gerekçesiyle eş durumu başvurusunun reddedilmesi hukuka aykırıdır — norm açığı ve hizmet puanı gereksinimine bakılmaksızın atama yapılması gerekir.
📘 Danıştay 2. D. emsal kararları / 2577 s. İYUK Md. 7
🎓 3. Öğretmen Kariyer Sistemi (ÖKS)
⚠️ ÖKS süreci kademeli olarak uygulamaya girmektedir. 18 Ekim 2024 tarihinde yürürlüğe giren 7528 Sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu ile "Uzman Öğretmen" ve "Başöğretmen" unvanları yeniden düzenlenmiş; sınav süreçleri ve uygulama takvimi 2025 itibarıyla hayata geçirilmektedir. (Önceki 7354 s. Kanun 2022'de yürürlüğe girmiş, 7528 s. Kanun ile yürürlükten kaldırılmıştır.)
KademeŞartÜcret EtkisiNot
Öğretmen Atanmayla başlar Başlangıç kademesi
Uzman Öğretmen En az 10 yıl öğretmenlik + sınav başarısı Taban aylığa ek ödeme (+%5 civarı) Sınav duyuruları MEB tarafından ayrıca yapılır
Başöğretmen Uzman öğretmen iken en az 10 yıl daha görev + sınav başarısı Uzman öğretmenin üzerinde ek ödeme (+%10 civarı) En üst kariyer kademesi
ÖKS sınavına girmek zorunlu mu?
Hayır, zorunlu değil. Ancak girilmediğinde kariyer kademesinde ilerleme ve buna bağlı mali hak sağlanamaz. Sınava girmeyenler mevcut kademe ve ücretlerinde devam eder.
📘 7528 s. Öğretmenlik Mesleği Kanunu (2024)
Performans değerlendirmesi nedir?
ÖKS kapsamında öğretmenler; mesleki bilgi, beceri, tutum ve davranışlar ile etkinlikler yönünden değerlendirilecektir. Değerlendirme; okul yöneticisi, müfettiş ve öz değerlendirme bileşenlerinden oluşur. Olumsuz değerlendirmeye itiraz hakkı mevcuttur.
📘 7528 s. Öğretmenlik Mesleği Kanunu (2024) Md. 11
🏛️ 4. Emsal Yargı Kararları — Tayin & Norm
MANİSA 2. İM / 2026/138 Manisa 2. İdare Mahkemesi — 03 Şubat 2026 ÖĞRETMENİN LEHİNE ✅
📌 Kadrolu Öğretmene Sözleşmeli Yönetmeliği Uygulanamaz — Norm Fazlası Ataması İPTAL
Olay:
Kadrolu öğretmen, norm kadro fazlası gerekçesiyle aile birliği mazeretine aykırı şekilde re'sen atandı. İdare, sözleşmeli öğretmen yönetmeliğine dayanarak işlem kurdu.
Karar:
Mahkeme, sözleşmeli öğretmen yönetmeliğinin (Md. 4/B) kadrolu öğretmenlere uygulanamayacağını ve işlemin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu tespit ederek atama işlemini iptal etti.
🔑 Savunmada nasıl kullanılır: Norm fazlası gerekçesiyle re'sen atandıysanız ve kadrolu öğretmenseniz; idarenin dayandığı yönetmeliğin kapsamını sorgulayın. Dilekçede: "Manisa 2. İM 2025/997 E., 2026/138 K. kararı uyarınca sözleşmeli yönetmeliği kadrolu öğretmene uygulanamaz."
Kaynak: memurpostasi.com / E: 2025/997, K: 2026/138, 03.02.2026
UŞAK İM / 2025/914 Uşak İdare Mahkemesi — 30 Ekim 2025 ÖĞRETMENİN LEHİNE ✅
📌 Aile Birliği Mazeretine Aykırı Norm Fazlası Ataması — İPTAL (Aile Bütünlüğü)
Olay:
Öğretmen, aile birliği mazeretine uygun bir yere atanmasına rağmen norm kadro fazlası gerekçesiyle eşinin bulunduğu ilçeden farklı başka bir ilçeye yeniden atandı.
Karar:
Mahkeme, Öğretmen Atama Yönetmeliği Md. 53'e atıfla işlemin aile bütünlüğünü bozacak nitelikte olduğunu tespit ederek atama işlemini iptal etti.
🔑 Savunmada nasıl kullanılır: Norm fazlası atamasında aile birliği mazeretiniz göz ardı edildiyse: "Uşak İM 2025/58 E., 2025/914 K. kararı uyarınca norm fazlası tespitinde aile birliği mazereti dikkate alınmak zorundadır; aksi işlem Anayasa Md. 41 ve Yönetmelik Md. 53 kapsamında hukuka aykırıdır."
Kaynak: memurpostasi.com / E: 2025/58, K: 2025/914, 30.10.2025
D2 / 2017/2341 — 2022/603 Danıştay 2. Dairesi — 2022 ÖĞRETMENİN LEHİNE ✅
📌 Aile Birliği Kapsamı Dar Yorumlanamaz — Anayasa Md. 41 & AİHM Md. 8
Boşandıktan sonra velayetini aldığı iki çocuğuyla yaşayan öğretmenin tayin talebini reddeden MEB işlemi dava konusu yapıldı. Danıştay: Anayasa Md. 41 (ailenin korunması), BM İnsan Hakları Beyannamesi Md. 16 ve AİHM Md. 8 (özel ve aile hayatına saygı) çerçevesinde devletin aile birliğini sağlama yükümlülüğü bulunduğunu; dar yorumun sosyal hukuk devleti anlayışıyla bağdaşmadığını vurguladı.
🔑 Savunmada nasıl kullanılır: Aile birliği kapsamının dar yorumlanarak ret kararı verildiyse, dilekçenizde Anayasa Md. 41 ve AİHM Md. 8 güvencelerine bu karar çerçevesinde atıfta bulunun. Özellikle velayet sahibi tek ebeveyn öğretmenlere uygulanabilir.
Danıştay 2. Daire Başkanlığı — E: 2017/2341, K: 2022/603 / karararama.danistay.gov.tr
D5 / 2015/5864 — 2016/20 Danıştay 5. Dairesi ÖĞRETMENİN LEHİNE ✅
📌 Eş Durumu Tayin Reddinde "Yeterli Kontenjan Yok" Gerekçesi Yeterli Değil
Danıştay 5. Daire: İdare, eş durumu tayini talebini yalnızca "yeterli kontenjan bulunmadığı" gerekçesiyle reddedemez. Reddedebilmek için idarenin, hem teşkilatın var olmadığını hem de uygun görevin mevcut olmadığını somut belgelerle ortaya koyması zorunludur. Soyut gerekçe yeterli sayılmaz.
🔑 Savunmada nasıl kullanılır: Eş durumu tayin talebiniz "kontenjan yok" gerekçesiyle reddedildiyse: idareden reddedilen alandaki mevcut kadro durumunu ve norm listesini yazılı olarak talep edin. Somut belge sunulamazsa ret işlemi hukuka aykırıdır.
Danıştay 5. D. — E: 2015/5864, K: 2016/20
D5 / 2013/2272 Danıştay 5. Dairesi ÖĞRETMENİN LEHİNE ✅
📌 Eş Durumu Tayini Anayasal Güvencedir — İdarenin Takdir Yetkisi Sınırsız Değil
Eş durumu mazeretiyle tayin talebini reddeden idare işlemi Danıştay tarafından iptal edildi. Mahkeme: Anayasa Md. 41 kapsamında aile birliğinin korunması devletin pozitif yükümlülüğü olduğundan, idarenin takdir yetkisini aile bütünlüğünü zedeleyecek biçimde kullanması hukuka aykırıdır. Eş durumu tayini idarenin lütfu değil, memurun yasal hakkıdır.
🔑 Savunmada nasıl kullanılır: Her eş durumu iptal davasında temel argüman olarak kullanın: "Eş durumu tayini idarenin takdir yetkisinde değil, Anayasa'nın 41. maddesi kapsamında güvence altına alınan yasal bir haktır."
Danıştay 5. D. — E: 2013/2272
AYM / 2026 — Bireysel Başvuru Anayasa Mahkemesi — 05 Mart 2026 ÖĞRETMENİN LEHİNE ✅
📌 Rehber Öğretmene Sendika Kararı Gereği Nöbet Reddi — Kınama Cezası SENDİKA HAKKI İHLALİ
Olay:
Rehber öğretmen üye, bağlı olduğu sendikanın aldığı karar doğrultusunda nöbet tutmayı reddetti. Okul idaresi kınama cezası verdi.
Karar:
AYM, sendika kararına uymayı gerekçe göstererek verilen kınama cezasının Anayasa Md. 51 – Sendika Hakkı'nı ihlal ettiğine hükmetti. Eğitim Sen bu kararı duyurdu.
🔑 Savunmada nasıl kullanılır: Özellikle rehber öğretmen ve PDR uzmanları için önemli: nöbet tutmama, sendika kararına dayanıyorsa disiplin cezası verilemez. Hem disiplin savunmasında hem iptal davasında Anayasa Md. 51 kapsamında bu kararı emsal gösterin.
Kaynak: memurpostasi.com — 05.03.2026 / Eğitim Sen duyurusu
AYM — EĞİTİM HAKKI EMSAL SERİSİ Anayasa Mahkemesi — 2017–2024 📚 İLKE KARARLARI
📌 Eğitime Erişim Hakkı İhlali — Anayasa Md. 42 Kapsamında Emsal Kararlar
AYM, eğitim kurumlarına erişimi haksız yollarla engelleyen veya eğitimin etkinliğini ortadan kaldıran işlemleri Anayasa Md. 42 kapsamında değerlendirerek ihlal tespit etmektedir. Temel ilke: kısıtlamalar öngörülebilir, meşru amaçlı ve ölçülü olmalı; hakkın özünü zedelememeli.
Özcan Özsoy — B. No: 2014/5881 (15.02.2017)
Sara Akgül [GK] — B. No: 2015/269 (22.11.2018)
Barış Yiğit — B. No: 2016/67924 (07.09.2021)
İlknur Uyan — B. No: 2019/14617 (14.04.2022)
Ali İşeri — B. No: 2021/4607 (20.12.2023)
Ersan Özgümüş [2.B] — B. No: 2021/54675 (02.10.2024)
🔑 Nasıl kullanılır: Öğrenciye yönelik haksız disiplin, kayıt sildirme veya devamsızlık kararı gibi eğitime erişimi kısıtlayan uygulamalara karşı AYM bireysel başvurusunda bu emsal serisi temel dayanak oluşturur.
Kaynak: anayasa.gov.tr — Eğitim Hakkına Dair Emsal Kararlar Tam Liste
🗺️
Yer Değiştirme & Atama Rehberi
2026 Yarıyıl Tatili mazeret tayini, re'sen atama, norm kadro fazlası, isteğe bağlı tayin, itiraz yolları ve kritik değişiklikler — güncel mevzuata dayalı.
⚠️ MEB Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği, 2026 Yarıyıl Tatili Duyurusu (No: 1240260130) ve Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Yönetmeliği çerçevesinde hazırlanmıştır.
📅 1. 2026 Yarıyıl Tatili Mazeret Tayini Takvimi
AşamaİşlemTarihKritik Not
1. Aşama — Ön BaşvuruElektronik Başvuru Formu + Belge Teslimi14–19 Ocak 2026 (Saat 16.00)Bu aşamayı geçmeyen 2. aşamaya katılamaz. Erken başvuru kritik.
2. Aşama — Tercih BaşvurusuOkul tercihleri + Onay27–29 Ocak 2026 (Saat 16.00)Yalnızca 1. aşaması onaylananlar tercih yapabilir.
AtamalarElektronik atama30 Ocak 2026Hizmet puanı üstünlüğü esası
Tebligat & İlişik Kesme30 Ocak 2026personel.meb.gov.tr'den takip edin
Aile birliği koordinasyonBakanlık koordinasyonu (atanamayanlar için)30 Ocak 2026 sonrasıForm'da "koordinasyon istiyorum" beyanını işaretleyenler için
🔄 2. 2026 Yılında Değişen / Dikkat Gerektiren Kurallar
⛔ "Başkasının güç ve yardımı olmaksızın hayatını devam ettiremez" Raporu — ARTIK GEÇERSİZ
Sağlık Bakanlığı'nın 23.07.2025 tarihli yazısına göre bakıma muhtaçlık tespiti yalnızca engelli sağlık kurullarınca yapılabilir. Bu nedenle anne, baba veya vasi olunan kardeş adına alınmış bu ibareli sağlık kurulu raporları 2026 Ocak dönemi sonrasında kesinlikle kabul edilmeyecektir. 2026 Ocak döneminde son kez sağlık mazereti kapsamında değerlendirilmiştir.

Yapılması gereken: Engelli sağlık kuruluna başvurarak "Tam bağımlı" ibareli Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporu alın → Engellilik mazereti kapsamında başvurun.
⚠️ Sağlık Kurulu Raporunda "Karar" Hanesi Boş veya "Durum bildirir" İbareli Raporlar — GEÇERSİZ
Sağlık Bakanlığı'nın 08.12.2025 tarihli yazısı gereği "Karar" hanesinde "Durum bildirir sağlık raporudur" yazan ya da "Karar" hanesi boş olan raporlar hiçbir mazeret başvurusunda kabul edilmeyecektir. Raporunuzu başvurmadan önce mutlaka kontrol edin.
⚠️ Sağlık Raporları — Son 2 Yıl İçinde Alınmış Olmalıdır
Hekimlerce aksine tarih belirtilmemişse, başvuru tarihi itibarıyla son 2 yıl içinde düzenlenmiş ve e-Rapor Doğrulama sisteminde (erapor.saglik.gov.tr) doğrulanabilir raporlar geçerlidir. Daha eski raporlar reddedilir.
ℹ️ Aile Birliği Belgelerinde Tarih Şartı: 02.11.2025 Sonrası
Aile birliği mazereti kapsamındaki tüm başvuru belgeleri (eşe ait görev yeri belgesi, SGK belgesi vb.) 02.11.2025 tarihinden sonra düzenlenmiş olmalıdır. Daha eski tarihli belgeler kabul edilmez.
✅ Engelli Raporu Geçerlilik Süresi Uzatması (2020 sonrası raporlar)
Sağlık Bakanlığı'nın 08.06.2025 tarihli yazısıyla, 2020'den itibaren geçerlilik süresi 30.06.2025 tarihine kadar uzatılmış ve yeniden rapor düzenlenmemiş kişilerin engelli sağlık kurulu raporları 30.06.2026 tarihine kadar geçerli kabul edilecektir.
✅ 3. Başvuru Yapabilme Şartları — Kimler Başvurabilir?
Kadrolu öğretmen — genel şart nedir?
Bakanlık resmî eğitim kurumlarında kadrolu öğretmen olarak görev yapmak gerekir. Sözleşmeli öğretmenken kadroluya geçenler, 28 Şubat 2026 itibarıyla sözleşmeli + kadrolu toplam 3 yıl çalışma koşulunu sağlamalıdır.
📘 MEB 2026 Yarıyıl Duyurusu — A. Genel Açıklamalar Md. 1
Ön başvuru son günü 19 Ocak'tan önce kadroluya geçenler başvurabilir mi?
Evet. Sözleşmeli öğretmenken 19 Ocak 2026'ya kadar öğretmen kadrosunda göreve başlayanlar, 3 yıl şartını sağlamak kaydıyla başvurabilir.
📘 MEB 2026 Yarıyıl Duyurusu — A. Md. 2
Kimler başvuru YAPAMAZ?
• Üzerinde sonuçlandırılmamış yer değiştirme kararnamesi bulunanlar
• Yurt dışında görevli olanlar (aylıksız izin bitiş tarihi 02.02.2026'yı geçenler)
• Eşi geçici görevli veya isteğe bağlı sigortalı olanlar (aile birliği için)
• İdari/adli soruşturma sonucu il dışına gönderilenler (3 yıl dolmadan eski ile)
📘 MEB 2026 Yarıyıl Duyurusu — A. Md. 8, 16, 18 / B.1.1. Md. 5
Doğrudan kadroya atananlar (2828/3713 sayılı Kanun vb.) başvurabilir mi?
Evet, ancak atandıkları yerde 28 Şubat 2026 itibarıyla 1 yıllık çalışma süresini doldurmak şartıyla yalnızca aile birliği mazereti kapsamında başvurabilirler.
📘 MEB 2026 Yarıyıl Duyurusu — B.1.1. Md. 1
📋 4. Mazeret Türleri — Belgeler ve Koşullar
MazeretKoşulGerekli BelgelerKritik Not
🏠 Aile Birliği Eşin: kamu kurumunda (4/A, 4/B), TSK, yargı, YÖK, TOBB, baro+vergi mükellefi avukat, kamu işçisi veya özel sektörde sigortalı (son 2 yılda 360 gün) olarak çalışması Görev yeri belgesi (02.11.2025 sonrası tarihli) + eşin kurumuna göre SGK/baro/vergi dairesi belgesi + nüfus kaydı Eşi özel sektörde çalışanlar için son 2 yılda 360 gün SGK kaydı şart. Eşi yurt dışında/geçici görevli/isteğe bağlı sigortalı olanlar BAŞVURAMAZ.
🏥 Sağlık (öğretmenin kendisi) Hastalığının görev yerinde tedavisinin mümkün olmadığının belgelenmesi e-Rapor doğrulanabilir sağlık kurulu raporu + il sağlık müdürlüğünden "tedavi il genelinde mümkün değil" belgesi Rapor son 2 yıl içinde düzenlenmiş ve e-Rapor sisteminde doğrulanabilir olmalı. "Karar" hanesi dolu olmalı.
🏥 Sağlık (anne/baba/kardeş) Hastalığının görev yerinde tedavisinin mümkün olmadığının belgelenmesi. ⛔ "Başkasının güç ve yardımı olmaksızın hayatını devam ettiremez" raporu 2026 Ocak sonrası artık geçersizdir. Sağlık kurulu raporu + vukuatlı nüfus kaydı + kardeş için vasi kararı + AKS adres belgesi Bakıma muhtaçlık için engellilik mazereti kapsamında "Tam bağımlı" engelli sağlık kurulu raporu gerekir.
♿ Engellilik Öğretmenin kendisi (%40+) veya eşi/çocuğu/anne-babası (ağır engelli) için engelli sağlık kurulu raporu ÇÖZGER (18 yaş altı çocuk) veya Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporu + nüfus kaydı + anne/baba için AKS adres belgesi Öğretmenin kendi engellilik başvurusu için MEBBİS'te engel kaydı zorunlu. "Tam bağımlı" ibaresi şart. ÇÖZGER'de "Çok ileri düzeyde ÖGV / Belirgin ÖGV / ÖKGV" ibaresi aranır.
🚨 Can Güvenliği 6284 sayılı Kanun uyarınca iş yeri değişikliği mahkeme kararı VEYA Valilik Oluru Mahkeme iş yeri değişikliği kararı veya Valilik Oluru Bu kapsamda yer değişikliği yapılamazsa önce görev yapılan ilin hizmet bölgesinde, yoksa diğer bölgelerde atama yapılır.
📋 Diğer Nedenler Eş/çocuk vefatı (1 yıl içinde), eş emekliliği (1 yıl içinde, eşin ikamet iline), şehit/malul gazi yakını Vefat/emeklilik/şehadet belgesi + nüfus kaydı + ikametgah (emeklilik için) Şehit/malul gazi yakınları için başkaca şart aranmaz.
⚠️ 5. Re'sen Atama — Norm Kadro Fazlası
Re'sen atama nedir ve hangi durumlarda yapılır?
Öğretmenin isteği olmaksızın Bakanlıkça yapılan zorunlu yer değiştirmedir. Norm kadro fazlası oluştuğunda (öğrenci azalması, şube kapanması vb.), önce gönüllü yer değiştirme hakkı tanınır; gönüllü yoksa hizmet puanı en az olandan başlanarak re'sen atama yapılır.
📘 MEB Norm Kadro Yönetmeliği Md. 21
Re'sen atamada hangi kriterler gözetilmek zorundadır?
• Hizmet puanı (az olandan başlanır)
• Aile birliği mazereti — göz ardı edilemez (Danıştay 2018/2635 E.)
• Kıdem ve atanma önceliği
• Sağlık/engellilik mazereti
Bu kriterleri yok sayan re'sen atama yargıda iptal edilir.
📘 Danıştay 2. D. 2018/2635 E., 2023/746 K.
Kadrolu öğretmene sözleşmeli yönetmeliği uygulanabilir mi?
Hayır. Manisa 2. İdare Mahkemesi 2026/138 K. kararı: sözleşmeli öğretmen yönetmeliği (Md. 4/B) kadrolu öğretmenlere uygulanamaz. Bu dayanakla yapılan re'sen atama hukuki dayanaktan yoksundur ve iptal edilir.
📘 Manisa 2. İM, E: 2025/997, K: 2026/138 (03.02.2026)
Re'sen atamaya itiraz süreci nasıl işler?
1️⃣ Tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesine iptal davası
2️⃣ Dayanaklar: hizmet puanı hesabı hatalı mı? Aile birliği mazereti göz ardı edildi mi? Gönüllü tayin önceliği uygulandı mı?
3️⃣ Yürütmeyi durdurma talepli dava açılabilir — atama iptale dek askıya alınabilir.
📘 2577 s. İYUK Md. 7 / Danıştay emsal kararları
🔁 6. Mazeret Tayini Yapılamadığında Ne Olur?
🏠 Aile Birliği — atanamayanlar:
Boş kontenjanların tamamını tercih etmesine rağmen puan yetersizliği veya hiç kontenjan açılmaması nedeniyle atanamayanlar için Bakanlık koordinasyon çalışması yapar (30 Ocak 2026 sonrası). Bunun için Elektronik Başvuru Formu'ndaki "Mazerete bağlı atama gerçekleşememesi durumunda aile birliğimin Bakanlıkça belirlenecek bir ilde sağlanabilmesi için koordinasyon talep ediyorum" beyanını işaretlemek şarttır.
⚠️ Bu kapsamda atanamayanlar, ilgili mevzuat uyarınca aylıksız izin kullanabilir.
🏥 Sağlık Mazereti — atanamayanlar:
Öncelikle görev yapılan ilin hizmet bölgesinde, ihtiyaç yoksa diğer bölgelerde sağlık mazeretinin giderilebileceği bir ildeki öğretmen ihtiyacı bulunan eğitim kurumuna atama yapılır. Seçim hakkı olmaksızın Bakanlıkça belirlenir.
🚨 Can Güvenliği — atanamayanlar:
Öncelikle görev yapılan ilin hizmet bölgesinde, ihtiyaç yoksa diğer bölgelerde öğretmen ihtiyacı bulunan bir eğitim kurumuna atama yapılır.
📋 Genel kural (tüm mazeretler):
Duyuru kapsamındaki şartları taşımayan sözleşmeli öğretmenlerden can güvenliği veya sağlık mazereti bulunanlar, atamalar tamamlandıktan sonra milli eğitim müdürlükleri aracılığıyla zamana bağlı olmaksızın yazılı olarak Bakanlığa iletebilir.
🪜 7. Başvuru Süreci — Adım Adım
1
MEBBİS şifrenizi güncelleyin
Sözleşmeliyken kadroluya geçtiyseniz okul/kurum müdürlüğünüze başvurarak MEBBİS şifrenizin kadrolu öğretmen olarak güncellenmesini sağlayın. Aksi halde sisteme giriş yapamazsınız. Engellilik başvurusu yapacaksanız MEBBİS'te engel kaydı mevcut olmalıdır.
📘 MEB 2026 Yarıyıl Duyurusu — C. Md. 1 (DİKKAT notu)
2
Belgelerinizi önceden hazırlayın
Hizmet puanına etki eden değişiklikleri başvurudan önce tamamlayın. Başvuru kaydından sonra bu değişiklikler sisteme yansımaz. Belgelerin son başvuru gününde değil, mümkün olduğunca erken hazır olması kritiktir.
📘 MEB 2026 Yarıyıl Duyurusu — A. Md. 6
3
1. Aşama: Ön Başvuru (14–19 Ocak)
mebbis.meb.gov.tr veya personel.meb.gov.tr üzerinden Elektronik Başvuru Formu'nu doldurun. Mazeret türüne göre atanmak istediğiniz il ve ilçeyi seçin. Belgeleri eğitim kurumu müdürlüğüne ibraz edin — müdürlük tarayarak sisteme yükler ve onaylar ya da gerekçeyle reddeder.
📘 MEB 2026 Yarıyıl Duyurusu — Ç. Md. 1-2
!
Onay/Ret takibini her gün yapın
Başvurunuz reddedilirse son günlerde yeniden başvuru yapma imkânınız olmayabilir. Onay/ret işlemlerini başvuru sistemi üzerinden sürekli takip edin. Ret durumunda belgenizi düzelterek ya da tamamlayarak süresi içinde yeniden başvurun.
4
2. Aşama: Tercih Başvurusu (27–29 Ocak)
Birinci aşaması onaylananlar tercih aşamasına geçer. Norm kadro açığı bulunan ve muhtemel boşalacak eğitim kurumları listesinden tercih yapılır. Mazeretinizin bulunduğu ildeki tüm açık kurumları tercih edebilirsiniz. Tercihleri eğitim kurumu müdürlüğü elektronik olarak onaylar.
📘 MEB 2026 Yarıyıl Duyurusu — Ç. Md. 3-5
5
Atama sonuçlarını takip edin
Atamalar 30 Ocak 2026'da personel.meb.gov.tr'de yayımlanır. Atandıysanız tebligat ve ilişik kesme işlemleri aynı gün başlar. Atanamayanlar (aile birliği) için koordinasyon beyanını formda işaretlemiş olduğunuzdan emin olun.
🔍 8. Özel ve Sık Karşılaşılan Durumlar
Eşim avukat, tayin hakkım var mı?
Evet. Baroya kayıtlı ve vergi mükellefi olarak çalışan avukat eşi bulunan öğretmenler başvurabilir. Bunun için: talep edilen yerde son 2 yıl içinde 360 gün SGK sigortalılığı + barodan işyerinin faaliyette olduğuna dair belge gerekmektedir.
📘 MEB 2026 Yarıyıl Duyurusu — B.1. (i) bendi
Eşim özel sektörde çalışıyor, hiç hakkım yok mu?
Özel sektörde 4/a kapsamında sigortalı olarak son 2 yılda 360 gün çalışma kaydı varsa aile birliği başvurusu yapılabilir. Şirkette farklı şehirde çalışıyorsa ayrıca o şehirdeki işyerinin faaliyetini gösteren ek belge gerekir.
📘 MEB 2026 Yarıyıl Duyurusu — B.1. (ı) bendi
Eşim asker, tayin hakkım var mı?
Evet. Eşi askerlikte olan öğretmenler, eşinin kamu personeli olarak daha önce görev yaptığı yere yer değiştirme isteğinde bulunabilir.
📘 MEB 2026 Yarıyıl Duyurusu — B.1.1. Md. 2
Sağlık/can güvenliği mazeretim var ama şartları tam taşımıyorum, ne yapabilirim?
Duyuru başvuru şartlarını taşımayan sözleşmeli öğretmenler, bu atamalar tamamlandıktan sonra milli eğitim müdürlüğü aracılığıyla zamana bağlı olmaksızın Bakanlığa yazılı başvurabilir. Mazeretlerini belgelendirmeleri şarttır.
📘 MEB 2026 Yarıyıl Duyurusu — A. DİKKAT notu (son kısım)
6 Şubat 2023 depremi nedeniyle eksik SGK günlerim var (ı bendi için)
Olağanüstü hal ilan edilen illerde kısa çalışma ödeneği/nakdi ücret desteği kapsamında eksik yatırılan prim günleri aylık 30 gün üzerinden hesaplanarak 360 güne eklenecektir. Bu nedenle 360 günün altında kalanların başvuruları özel değerlendirme kapsamındadır.
📘 MEB 2026 Yarıyıl Duyurusu — B.1. Açıklama kutusu
Başvurumdan vazgeçmek istiyorum, nasıl yaparım?
Başvuru süresi içinde görevli olduğunuz eğitim kurumuna veya kadronuzun bulunduğu il/ilçe milli eğitim müdürlüğüne yazılı dilekçe vererek vazgeçebilirsiniz. Bu durumda başvurunuz elektronik ortamda da iptal edilir.
📘 MEB 2026 Yarıyıl Duyurusu — A. Md. 14
📝 9. Tayin İtiraz Dilekçesi — Temel Argümanlar
tayin_itiraz_temel_argümanlar.txt
T.C. [KURUM ADI] MİLLÎ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ'NE Konu: [TARİH] tarihli yer değiştirme işleminin iptali talebi. Sayın Makam, [TARİH] tarihinde tarafıma tebliğ edilen yer değiştirme / re'sen atama işleminin aşağıdaki gerekçelerle hukuka aykırı olduğunu ve iptalini saygıyla arz ederim. GEREKÇELER: 1. [KULLANICAĞI HALDE KULLANILANLAR] Hizmet puanı üstünlüğü esası yok sayılmıştır. Danıştay 2. Dairesi E: 2018/2635, K: 2023/746 kararı uyarınca re'sen atamalarda nesnel ölçütlerin gözetilmesi zorunludur. 2. [EŞ DURUMU GÖZETILMEDIYSE] Aile birliği mazeretim mevcuttur ve yönetmelik gereği koruma altındadır. Anayasa Md. 41 ve Uşak İM E: 2025/58, K: 2025/914 kararı uyarınca norm fazlası tespitinde aile birliği mazereti dikkate alınmak zorundadır. 3. [KADROLU ÖĞRETMEN SÖZLEŞMELI YÖNETMELİĞE TABİ TUTULDUYSA] Sözleşmeli öğretmen yönetmeliği (Md. 4/B) kadrolu öğretmene uygulanamaz. Manisa 2. İM E: 2025/997, K: 2026/138 kararı bu hususu tescil etmiştir. 4. [EŞ DURUMU RET İSE] Eş durumu tayini idarenin takdir yetkisinde değil, Anayasa'nın 41. maddesi kapsamında güvence altına alınan yasal bir haktır. Danıştay 5. D. E: 2013/2272 kararı uyarınca ret kararı hukuka aykırıdır. 5. Gönüllü yer değiştirme imkânı tarafıma tanınmadan doğrudan re'sen atama yapılmıştır. Yukarıda belirtilen gerekçelerle işlemin iptali / durdurulması için gereğini saygıyla arz ederim. [TARİH] [AD SOYAD — OKUL — UNVAN — İMZA] EK: Hizmet belgesi, aile nüfus kaydı, [mazeret belgesi varsa]
📋
Görev Tanımları Bankası
Genel öğretmen görevleri, rehberlik & PDR, özel eğitim, BEP, destek eğitim odası ve daha fazlası — mevzuat maddeleriyle.
🌱
Aday & Sözleşmeli Öğretmen Rehberi
Adaylık süreci, performans değerlendirme, sınav hakları ve 4/B sözleşmeli statü — feshe karşı koruma, izin hakları ve kadroya geçiş bilgileri.
⚠️ Bu bilgiler MEB Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği (R.G. 17.04.2015/29329), Performans Değerlendirme Yönetmeliği, 657 s. DMK Madde 4/B ve Sözleşmeli Personel Esasları çerçevesinde hazırlanmıştır.
📍 Adaylık Süreci — Adım Adım
1
Göreve Başlama & Danışman Öğretmen Ataması
Göreve başladıktan sonra okul müdürü bir danışman öğretmen atar. Danışman; aynı branştan, 3+ yıl deneyimli, disiplin cezası almamış olmalıdır. Aday öğretmene bu aşamada bağımsız ders, nöbet, etüt gibi görevler verilemez — danışman gözetiminde ders anlatılabilir.
📘 MEB Atama Yönetmeliği – Geçici Madde 4 / Performans Değerlendirme Yönetmeliği Md. 6
2
Aday Öğretmen Yetiştirme Programı
MEB Akademisi bünyesinde zorunlu yetiştirme programına katılım şarttır. Okul içi etkinlikler, gözlem çalışmaları, seminerler ve uygulamalardan oluşur. Katılmamak birinci performans değerlendirmesini doğrudan olumsuz etkiler.
📘 Performans Değerlendirme Yönetmeliği – Madde 8-10
3
⚠️ 3 Kez Performans Değerlendirme
Toplamda 3 kez değerlendirilirsiniz: 1. dönemde 1 kez, 2. dönemde 2 kez. Değerlendiriciler: (1) Maarif Müfettişi, (2) Okul Müdürü, (3) Danışman Öğretmen. Başarısız sayılmak için üç değerlendiricinin tamamının olumsuz raporu gerekmez; itiraz hakkınızı mutlaka kullanın.
📘 Performans Değerlendirme Yönetmeliği – Madde 14-17
4
Adaylık Sınavı (Yazılı + Sözlü)
En az 1 yıl fiilen çalışmak ve performans değerlendirmesinde başarılı olmak şartıyla sınava çağrılırsınız. Yazılı ve sözlü notların aritmetik ortalaması 60 ve üzerinde olması gerekir. Sözlü sınava 5 iş günü içinde itiraz hakkı vardır.
📘 MEB Atama Yönetmeliği – Madde 19-22
5
Asalet Onayı — Başarısızlık Sonuçları
Başarılı olan aday öğretmenler valiliklerce kadroya asıl atanır. İlk başarısızlıkta il içinde başka okulda yeniden sürece girer. İkinci başarısızlıkta öğretmen unvanı kaybedilir ve memuriyet ilişkisi kesilebilir.
📘 MEB Atama Yönetmeliği – Madde 25
🔑 Adaylık Döneminde Yasal Haklarınız
Performans değerlendirmesine itiraz edebilir miyim?
Evet. Tebliğ tarihinden itibaren 5 iş günü içinde İl MEM'e yazılı itiraz hakkı vardır. İtiraz 5 iş günü içinde karara bağlanır.
📘 Performans Değerlendirme Yönetmeliği – Madde 17
Adaylıkta ihraç edilebilir miyim?
Evet. İki yol: (1) İki kez performans/sınav başarısızlığı, (2) ağır disiplin suçu (5+ gün devamsızlık, öğrenciye fiziksel şiddet vb.). Her ikisinde de öğretmen unvanı kaybedilebilir.
📘 657 s. DMK Md. 54-57 / MEB Atama Yönetmeliği
Danışman öğretmenim yoksa ne yapmalıyım?
Danışman atanması okul müdürünün yasal yükümlülüğüdür. Atanmadıysa okul müdürlüğüne yazılı başvurun; yanıt alınamazsa ilçe MEM'e bildirin. Bu durum ileride performans itirazınızı güçlendirir.
📘 MEB Atama Yönetmeliği – Geçici Madde 4
Nöbet veya etüt görevi verilebilir mi?
Hayır. Aday öğretmene danışman gözetimi olmadan bağımsız nöbet, etüt veya ders görevi verilemez. Veriliyorsa müdürlüğe yazılı itiraz edin; bu hem hakkınız hem de disiplin riskinden korunmanın yoludur.
📘 MEB Atama Yönetmeliği – Geçici Madde 4/2
⚠️ Adaylıkta En Sık Yapılan Hatalar
🚫 Risk Oluşturan Davranışlar
  • Yıllık plan/ders planını zamanında hazırlamamak
  • Danışman öğretmenle iletişimi kesmek
  • Müfettiş ziyaretinde belgeleri sunamamak
  • Sosyal medyada okul/öğrenci paylaşımı yapmak
  • Devamsızlık yapmak (raporlu bile olsa minimuмda tutun)
  • Yetiştirme programı etkinliklerine katılmamak
✅ Koruyucu Adımlar
  • Tüm etkinliklere katılın, imzalı tutanak isteyin
  • Danışman öğretmenle haftalık görüşme yapın
  • Performans formlarının kopyasını saklayın
  • Her olumsuz durumda sendikaya hemen bildirin
  • Değerlendirme dönemlerini takvime işleyin
📜 Temel Mevzuat Kaynakları
  • MEB Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği (R.G. 17.04.2015/29329)
  • Öğretmen Performans Değerlendirme Yönetmeliği
  • 657 s. DMK Madde 4/B, 54–57
  • 7528 s. Öğretmenlik Mesleği Kanunu (2024)
  • Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar (mevzuat.gov.tr)
  • Danıştay 12. D. — E.2023/4842, K.2024/2297 (40 Saat Şartı İptali)
🚨
Şiddet, Taciz & Terör — Hukuki Rehber
Öğretmene ve öğrenciye yönelik fiziksel şiddet, psikolojik baskı, cinsel taciz ve terör suçları — TCK maddeleri, bildirme yükümlülükleri ve savunma hakları.
⚠️ Bu bilgiler TCK, 5395 s. Çocuk Koruma Kanunu ve 657 s. DMK çerçevesinde hazırlanmıştır. Hukuki süreçlerde mutlaka avukat veya sendika desteği alınız.
⚡ Öğrenciye Fiziksel Şiddet — TCK Kapsamı
EylemTCK MaddesiCezaDisiplin Cezası
Hafif itme, tokat (iz bırakmaz)TCK Md. 86/14 ay – 1 yıl hapis (adli para cezasına çevrilebilir)Aylıktan Kesme
Iz veya yaralanma bırakan darpTCK Md. 86/3-e (kamu görevlisi)1 yıl – 3 yıl hapis (nitelikli — indirim güç)Kademe Durdurma
Ağır ve tekrarlayan şiddetTCK Md. 86 + 873 yıl+ hapisDevlet Memurluğundan Çıkarma
Kıyafet altı bölgeye müdahaleTCK Md. 86/3 nitelikli yaralama2 yıl – 5 yıl hapis (paraya çevrilmez)İhraç
İşkence / sistematik eziyetTCK Md. 94–953 yıl – 12 yıl hapis (kamu görevlisi sıfatıyla ağırlaştırılır)İhraç
Kötü muamele (sürekli hakaret, aşağılama)TCK Md. 2321 ay – 3 yıl hapisKademe Durdurmaİhraç
⚖️ Kamu görevlisi sıfatının etkisi: TCK Madde 86/3-e, suçun kamu görevlisi tarafından görevi sırasında işlenmesini nitelikli hal olarak sayar ve cezayı artırır. "Disiplin amacıyla yaptım" savunması TCK'da geçerli değildir.
🧠 Psikolojik Şiddet & Baskı
Öğrenciyi sürekli aşağılıyor, bağırıyorum — suç oluşur mu?
Evet. TCK Md. 125 (hakaret): "Aptal, salak, işe yaramaz" gibi ifadeler 3 ay – 2 yıl hapis. Alenen birden fazla kişi önünde yapılması nitelikli hal. TCK Md. 232 (kötü muamele): Sistematik aşağılama ise 1 ay – 3 yıl hapis. Disiplin: Kınama → Aylıktan Kesme.
📘 TCK Md. 125, 232 / 657 s. DMK Md. 125-B, C
Öğrenciyi sınıf önünde teşhir etmek (kötü not okumak) suç mu?
Evet. KVKK ihlali (öğrenci notu kişisel veridir) ve TCK Md. 125 hakaret kapsamına girebilir. Öğrencinin manevi tazminat davası açma hakkı doğar; özellikle küçük yaşlarda bu tür davalar kazanılmaktadır.
📘 KVKK Md. 4 / TCK Md. 125 / TMK Md. 24
Öğrenciye zorbalık (bully) yapan arkadaşına göz yumarsam sorumlu olur muyum?
Evet. Öğretmenin koruyucu gözetim yükümlülüğü (MEB Yönetmeliği Md. 44) kapsamında fark ettiği zorbalığı bildirmek zorundadır. Bildirmezse UyarmaKınama cezası + tazminat riski doğar.
📘 MEB İlköğretim Yönetmeliği Md. 44 / TBK Md. 49
Öğrenciye sınıftan çıkarma cezası verebilir miyim?
Sınıftan kısa süreli çıkarma (sakin olması için koridorda bekleme) tek başına suç değildir; ancak uzun süreli veya tekrarlayan dışlama psikolojik şiddet kapsamına girer. Öğrenciyi kesinlikle yalnız ve gözetimsiz bırakmayın — kazada sorumluluğunuz doğar.
📘 MEB Ortaöğretim Yönetmeliği / TBK Md. 49
📋 Öğrenciye Şiddet Uygulandığını Fark Ederseniz
1
⚠️ Bildirme Zorunluluğu — İhmal Suçtur
Bir öğrencinin başka biri (veli, akraba dahil) tarafından şiddet gördüğünü fark ettiğinizde bildirmek yasal zorunluluktur. Bildirmemek TCK Md. 278 (suçu bildirmeme) kapsamında 1 yıla kadar hapis gerektirir. Okul müdürüne yazılı bildirin; müdür de savcılığa bildirmek zorundadır.
📘 TCK Md. 278 / CMK Md. 158 / 5395 s. ÇKK Md. 7
2
Fiziksel bulgular tespit edin
Öğrencide iz, morluk veya davranış değişikliği fark ederseniz — çocuğu sorgulayın, tutanak tutun. Fotoğraf çekilmesi gereken durumlarda velinin rızası ve adli tıp kanalı tercih edilmeli; siz fotoğraf çekmek yerine sağlık kuruluşuna yönlendirin.
📘 5395 s. ÇKK Md. 7-8 / MEB Okul Güvenlik Yönergesi
3
RAM & Okul Rehberlik Servisi ile Koordinasyon
Öğrenciyi Rehberlik Araştırma Merkezi'ne (RAM) yönlendirin. RAM hem psikolojik destek sağlar hem de resmi tanıklama sürecine katkı sunar. Bu koordinasyon hem öğrencinin hem sizin lehinizedir.
📘 MEB Rehberlik Hizmetleri Yönetmeliği
🚌
Hizmetiçi Eğitim & Yol/Görevli İzinli
Hizmetiçi eğitime katılım, görevli izinli statüsü, yolluk-yevmiye hakları, ek ders ücreti ve mesal durumu — tam mevzuatıyla.
⚠️ Bu bilgiler 657 s. DMK, 6245 s. Harcırah Kanunu ve MEB Hizmetiçi Eğitim Yönetmeliği çerçevesinde hazırlanmıştır.
📖 Temel Kavramlar: Görevli İzinli, Yol İzni, Mesal
"Görevli İzinli" ne anlama gelir?
Görevli izinli = Asıl görev yerinizden ayrılmış olmanıza rağmen görevde sayıldığınız ve maaşınızın tam ödendiği durum. Hizmetiçi eğitime katılanlar kendi okullarında görevli izinli sayılır; yokluk tutanağı tutulmaz, ek dersleri kesilmez.
📘 MEB Hizmetiçi Eğitim Yönetmeliği – Madde 15 / 657 s. DMK Md. 99
"Yol İzni" ne anlama gelir?
Hizmetiçi eğitim memuriyet mahalli dışında ise etkinlikten önceki gün ve etkinlikten sonraki gün de öğretmen görevli izinli sayılır. Bu günlerin yol/ulaşım izni olduğu kabul edilir; okula gelmek zorunda değilsiniz.
📘 MEB Hizmetiçi Eğitim Yönetmeliği – Madde 15/3 / Harcırah Kanunu Md. 14
"Mesal" (Mesai Saati Dışı) ne demektir?
Mesai saatleri dışında yapılan fazla çalışmaya verilen halk arasındaki addır. Öğretmenler, ücret alacakları şekilde mesai dışı zorunlu çalışmaya ancak yazılı görevlendirme kararıyla tabi tutulabilir. Aksi takdirde reddetme hakları vardır (Anayasa Md. 18).
📘 Anayasa Md. 18 / 657 s. DMK Md. 99, 177
Hizmetiçi eğitime gitmek zorunda mıyım?
MEB veya valilik tarafından zorunlu tutulan hizmetiçi eğitimlere katılmak görevinizdir. Özürsüz katılmamak disiplin suçu oluşturabilir. Haftada birden fazla gün devamsızlık halinde eğitimle ilişiğiniz kesilir ve 657 s. DMK disiplin hükümleri uygulanır.
📘 MEB Hizmetiçi Eğitim Yönetmeliği – Madde 13-14
💰 Yolluk-Yevmiye (Harcırah) Hakları
1
Yol Masrafı (Bilet Ücreti)
Memuriyet mahalli dışında düzenlenen hizmetiçi eğitimlere katılan öğretmenlere, yol masrafları ödenir. 6245 s. Harcırah Kanunu Madde 14'e göre taşıt ücreti belgelenip talep edilir. Ekonomi sınıfı / mutat taşıt esas alınır.
📘 6245 s. Harcırah Kanunu – Madde 14
2
Gündelik (Yevmiye)
"Mesleki bilgilerini artırmak amacıyla memuriyet mahalli dışında açılan kurs veya okullara gönderilenlere geçici görev gündeliği verilir." Bu öğretmenler için de geçerlidir. Gündelik miktarı öğretmenin kademesine ve seyahat sınıfına göre değişir.
📘 6245 s. Harcırah Kanunu – Madde 37/1
3
Sözleşmeli Öğretmenin Yolluğu
Sözleşmeli öğretmenin yolluğu; "unvanı, hizmet yılı ve öğrenim durumu aynı olan emsali kadrolu öğretmen esas alınarak" Harcırah Kanunu'na göre hesaplanır. Sözleşmenin 5. maddesi bu güvenceyi açıkça içermektedir.
📘 657 s. DMK Md. 177 / Sözleşmeli Öğretmen Hizmet Sözleşmesi – Madde 5
4
⚠️ "İl/İlçe Merkezinde Yapılırsa Yolluk Yok" Uygulaması
MEB genelgelerine göre hizmetiçi eğitimler "mümkün olduğunca il veya ilçe merkezinde yapılmalıdır" — bu sayede yolluk zorunlu olmuyor. Ancak siz eğitim yerine farklı ilçe/ilden geliyorsanız yolluk hakkınız devam eder. Eğitim il/ilçe merkezinde ise yolluk hakkı çoğu durumda doğmaz.
📘 MEB Yazısı 14.06.2019 – 11270957 / 6245 s. HK Md. 3
📝 Ek Ders Ücreti — Hizmetiçi Eğitimde Ne Olur?
✅ Kursiyer (Katılımcı) Olarak Gidenler

Okulunuzda görevli izinli sayılırsınız. Asıl okulunuzdaki maaş ve ek ders ücretiniz tam olarak ödenir. Hizmetiçi eğitime katılım saatlerinde "ders girmediniz" gerekçesiyle ek ders kesilemez — Danıştay kararları bu yönde.

📘 Danıştay kararları / MEB Ek Ders Yönergesi
🎤 Eğitici/Yönetici Olarak Görevlendirilenler

Hem asıl okulunuzdaki ücretiniz ödenir hem de eğitim yerinde fiilen yerine getirilen görev için ayrıca puantaj düzenlenerek ek ders ücreti ödenir. İki yerden birden ücret almak mevzuata uygundur.

📘 MEB Ek Ders Yönergesi Md. 11 / MEB Hizmetiçi Eğitim Yönetmeliği
⚠️ Hizmetiçi Eğitimde Bilinmesi Gereken Kurallar
📅 Yıllık İzin Kullanılamaz: Hizmetiçi eğitim süresi boyunca yıllık izin kullanamazsınız. 657 s. DMK Md. 104'ün A, B, C fıkraları dışındaki izinler de bu sürede alınamaz.
📊 Devam Zorunluluğu: Hizmetiçi eğitim faaliyetlerine haftada bir günden fazla devam etmeyenler eğitimle ilişiği kesilir. Mazeretlerin (acil durum/hastalık) eğitim yöneticisine en hızlı şekilde bildirilmesi zorunludur.
⏰ Çalışma Saati Sınırı: Hizmetiçi eğitim haftalık çalışma saati 25 ders saatinden az, 40 ders saatinden fazla olamaz. Günlük en az 4, en fazla 10 ders saati uygulanır.
💡 İl Merkezinde Gerçekleşen Eğitimler: Eğitime il merkezinden katılıyor ve yolluk almıyorsanız, MEB'e geri bildirim hakkınız vardır. İl dışından katılıyorsanız yolluk talebinizi mutlaka yapın.
📜 Temel Mevzuat Kaynakları — Hizmetiçi & Yol İzni
  • MEB Personeli Hizmetiçi Eğitim Yönetmeliği (R.G. 11.03.2022 / 31776)
  • 6245 s. Harcırah Kanunu – Madde 14, 37
  • 657 s. Devlet Memurları Kanunu – Madde 99, 104, 177
  • Sözleşmeli Öğretmen Hizmet Sözleşmesi – Madde 5 (Yolluk güvencesi)
  • MEB Yazıları: 14.06.2019 – 11270957 / 26.08.2019 – 15329644 (Yolluk-Yevmiye)
🏛️
Emsal Karar Bankası
Disiplin, nöbet, tayin, güvenlik soruşturması, ek ders ve eğitim hakkına dair 25 kritik mahkeme kararı — savunmada kullanılabilir argümanlarla.
⚠️ Bu kararlar genel bilgilendirme amaçlıdır. Kendi davanızda emsal olarak kullanmadan önce güncel içtihadı sendikanız veya avukatınızla teyit ediniz.
⚖️ Disiplin & Soruşturma Emsal Kararları
AYM #628 / 2025 Anayasa Mahkemesi — 23 Aralık 2025 ÖĞRETMENİN LEHİNE ✅
📌 Sendikal Nöbet Eylemine Verilen Kınama — SENDİKA HAKKI İHLALİ
Türk Eğitim-Sen üyesi öğretmenin sendika kararıyla öğle arası nöbet tutmaması üzerine verilen kınama cezası, AYM tarafından Anayasa Md. 51 kapsamında sendika hakkını ihlal ettiği gerekçesiyle iptal edildi.
🔑 Kullanım: Sendika kararına uyarak nöbet reddi yapıldıysa disiplin savunmasında ve idare mahkemesi dilekçesinde emsal olarak ekleyin.
turkegitimsen.org.tr — Karar #628, 23.12.2025
D12 / 2019/3842 Danıştay 12. Dairesi ÖĞRETMENİN LEHİNE ✅
📌 Sendikal İş Bırakma Eylemi — Kademe Durdurma İPTAL ("Siyasi Faaliyet" Değil)
Sendika kararıyla iş bırakma eylemine katılan öğretmene "siyasi faaliyet" gerekçesiyle verilen kademe durdurma cezası Danıştay tarafından iptal edildi. Sendikal eylem, siyasi parti yararına faaliyet unsuru taşımadığından DMK 125/D-o kapsamında değerlendirilemez.
🔑 Kullanım: "Danıştay 12. D. 2019/3842 uyarınca sendikal eylem siyasi faaliyet sayılamaz."
D12 / SAVUNMA HAKKI Danıştay 12. Dairesi — Yerleşik İçtihat ÖĞRETMENİN LEHİNE ✅
📌 Soruşturma Dosyası Gösterilmeden Verilen Ceza — İPTAL (Adil Yargılanma Hakkı)
Davacıya dava konusu işlemin dayanağı olan bilgi ve belgelerin — disiplin soruşturma raporları dahil — istem halinde inceleme olanağının tanınması hukuk devleti ve adil yargılanma hakkının gereğidir. Dosya gösterilmeden verilen ceza iptal gerektirir.
🔑 Kullanım: Soruşturma dosyasına erişim talep edin; reddedilirse yazılı kayıt altına alın ve iptal davasında adil yargılanma ihlalini bu içtihatla destekleyin.
D8 / 2022/6890 — 2023/5323 Danıştay 8. Dairesi — 2023 ÖĞRETMENİN LEHİNE ✅
📌 MEB Disiplin İşlemi — Zamanaşımı & Usul Güvencesi
Danıştay 8. Dairesi'nin 2022/6890 E., 2023/5323 K. sayılı kararı: Disiplin soruşturması açılması için öngörülen sürenin aşılması durumunda soruşturma işlemleri usul yönünden sakatlı sayılır. Öğrenme tarihinden itibaren 1 ay (veya çıkarma cezası için 6 ay) aşılmışsa soruşturma açılamaz; açılmışsa ceza verilemez.
🔑 Kullanım: Tebliğ yazısındaki soruşturma tarihinin olayın öğrenilme tarihinden 1 ayı geçip geçmediğini kontrol edin. Geçiyorsa savunmanıza zamanaşımı itirazını ekleyin.
E: 2022/6890, K: 2023/5323 — sonkarar.com
BİM ANKARA #618 / 2025 Ankara BİM — Mart 2025 ÖĞRETMENİN LEHİNE ✅
📌 Soruşturma Sonrası Ceza Amaçlı Yer Değişikliği — İPTAL
Soruşturma sonucunda ceza niteliğinde başka okula yer değişikliğine tabi tutulan öğretmen lehine Ankara BİM, işlemin hukuki dayanaktan yoksun ve takdir yetkisini kötüye kullanarak tesis edildiğine hükmetti.
🔑 Kullanım: Soruşturma sonrası gerekçesiz yer değişikliğinde "takdir yetkisinin kötüye kullanımı" argümanıyla 60 gün içinde iptal davası açın.
D12 / 2020/164 Danıştay 12. D. — 2020/164 E. 2023/5473 K. ⚠️ İDARE LEHİNE — UYARI
📌 Terör Örgütü Propagandası — İhraç Cezası ONAYLANDI
Sosyal medyada terör örgütü propagandası yapan memurun ihraç cezası Danıştay tarafından onandı; BİM'in iptal kararı bozuldu. İfade özgürlüğü argümanı bu tür durumlarda geçerli sayılmamaktadır.
⚠️ Uyarı: Terör örgütü propagandası veya devletin bölünmez bütünlüğüne karşı paylaşımlar mahkeme koruması görmemektedir.
🔐
Güvenlik Soruşturması & Arşiv Araştırması
MEB atamalarında güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlanırsa ne yapmalısınız? Emsal kararlar ve itiraz yolları.
⚠️ Güvenlik soruşturması mevzuatı değişkendir. 7515 sayılı Kanun ile öğretmenler için yeniden uygulamaya giren hükümlerin güncel durumunu sendikanızdan teyit edin.
📋 Güvenlik Soruşturması Neden Olumsuz Çıkar?
Hangi bilgiler olumsuz sonuç doğurabilir?
Terör örgütü ile bağlantı, MGK kararıyla belirlenen yapı/oluşum üyeliği, arşiv kayıtları (daha önceden kapatılmış davalardaki bilgiler), istihbari bilgi (belgelenmemiş), adli sicil kaydı, çalışılan kurumun profili (örn. kapatılmış özel okul).
📘 3713 s. TMK / 675 s. KHK / 3735 s. Güvenlik Soruşturması Yönetmeliği
İstihbari bilgi tek başına yeterli midir?
Hayır. Gaziantep BİM 2022/4333 K. kararı uyarınca somut delille desteklenmeyen istihbari bilgi tek başına çalışma iznini engellememektedir. İdarenin somut belge sunması zorunludur.
📘 Gaziantep BİM — 22.12.2022 / İdare Hukuku Genel İlkeleri
HAGB kararım varsa öğretmen olabilir miyim?
Devlet okullarında: HAGB mahkumiyet niteliği taşımaz; DMK ve öğretmenlik kanunu açısından doğrudan engel değildir. Özel okullarda: AYM 5580 s. Kanun'daki kovuşturma şartını iptal etti. Ancak terör suçu HAGB'si idare tarafından farklı yorumlanabilir.
📘 AYM — E: 2021/117, K: 2022/10 ve devamı kararlar
Bank Asya hesabı olması sorun oluşturur mu?
Tek başına değil. Gaziantep BİM kararlarında Bank Asya hesabı + kapatılmış kurumda çalışma gibi birleşik faktörlerin bile somut delil için yeterli sayılmadığı görülmüştür. Her dosya kendi içinde değerlendirilir.
📘 Gaziantep BİM 4. İDD — E: 2022/4369, K: 2022/4333
🗺️ Olumsuz Sonuç Çıktıysa Adım Adım Yol Haritası
1
Tebliğ Kararını Alın ve Sürelerinizi Hesaplayın
Olumsuz güvenlik soruşturması kararı yazılı tebliğ edilmelidir. Tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesine iptal davası açabilirsiniz. Süre kesinlikle kaçırılmamalıdır.
📘 2577 s. İYUK Md. 7
2
Sendikanıza veya İdare Avukatına Başvurun
Güvenlik soruşturması dosyası idare mahkemelerinde yoğun tecrübe gerektiren bir alandır. MEB veya İl MEM'e yazılı bilgi edinme başvurusuyla soruşturma gerekçesini öğrenin.
📘 4982 s. Bilgi Edinme Kanunu
3
Yürütmeyi Durdurma Talepli İptal Davası Açın
Dava açarken mutlaka yürütmenin durdurulması (YD) talebini de ekleyin. YD kararı verilirse olumsuz soruşturma kararı askıya alınır ve atama süreçleriniz dava süresince etkilenmeyebilir.
📘 2577 s. İYUK Md. 27
4
Emsal Kararları Dilekçenize Ekleyin
Özellikle Gaziantep BİM 2022/4333 K. ve AYM kovuşturma şartı iptal kararlarını dilekçenizde emsal olarak gösterin. İdarenin somut delil sunma yükümlülüğünü vurgulayın.
🏫
Özel Okulda Çalışma İzni
5580 sayılı Kanun kapsamında özel öğretim kurumlarında çalışma izninin şartları, HAGB engeli, emsal kararlar ve itiraz yolları.
⚠️ 5580 sayılı Kanun'daki şartlar AYM kararlarıyla değişmiştir. Başvurunuzdan önce güncel mevzuatı teyit ediniz.
📋 Özel Okulda Çalışma Şartları (5580 s. Kanun Md. 4)
Temel Yasak Listesi (Engel Olmaya Devam Eden):
  • Kasten işlenen bir suçtan 1 yıl veya daha fazla hapis cezası
  • Devlet güvenliğine, anayasal düzene, milli savunmaya karşı suçlardan mahkumiyet
  • Zimmet, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık gibi suçlardan mahkumiyet (affa uğramış olsa bile)
  • Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan mahkumiyet
  • Terör örgütü üyeliği, mensubiyeti veya irtibatı (MGK kararıyla belirlenen yapılar dahil)
AYM Kararlarıyla Kaldırılan Engeller:
  • "Kovuşturma bulunmaması" şartı — AYM 2022/10, 2022/112, 2023/164 kararlarıyla kaldırıldı
  • ❌ HAGB kararı — mahkumiyet niteliği taşımadığından engel değildir
❓ Sıkça Sorulan Sorular
HAGB kararım var, özel okulda çalışabilir miyim?
Evet, HAGB mahkumiyet niteliği taşımaz. Ancak terör suçlarından HAGB durumunda bazı il müdürlükleri Md. 4 son paragrafını (terör irtibatı) gerekçe gösterebilir. Bu durumda somut delil isteyin ve gerekirse dava açın.
Kovuşturma devam ediyorsa başvurabilir miyim?
Evet. AYM "kovuşturma bulunmaması" şartını iptal ettiğinden, aktif kovuşturma varlığı artık yasal engel değildir. Ret kararında bu şarta dayanılıyorsa iptal davası açın.
📘 AYM — E: 2021/117, K: 2022/10 ve devamı
İzin verildikten sonra iptal edilebilir mi?
Evet. MEB Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği Md. 39/4 uyarınca şartları sonradan taşımadığı tespit edilirse çalışma izni iptal edilebilir. İptal tebliğinden itibaren 60 gün içinde iptal davası açılabilir.
📘 MEB Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği Md. 39/4
İstihbari bilgiyle ret — ne yapmalıyım?
Gaziantep BİM 2022/4333 kararı uyarınca idarenin somut delil sunma yükümlülüğü vardır. Ret kararında "istihbari bilgi" gibi soyut gerekçe varsa, 60 gün içinde yürütmeyi durdurma talepli iptal davası açın.
💰
Ek Ders & Maaş Hakları
Aylık karşılığı ders saatleri, ek ders hesaplama, hazırlık-planlama, nöbet ücreti, eksik ödeme itirazı ve 5 yıllık alacak hakkı — tam mevzuatıyla.
⚠️ BKK 2006/11350, BKK 2006/10344 ve MEB Ek Ders Yönergesi çerçevesinde hazırlanmıştır. Katsayılar yıllık Bütçe Kanunu ile değişebilir.
📊 1. Aylık Karşılığı Zorunlu Ders Saatleri (BKK 2006/11350 Md.5)
Öğretmen TürüHaftalık Zorunlu DersÜzerindeki Her Saat
Okul Öncesi / Sınıf Öğretmeni18 saatEk ders ücreti
Genel Bilgi / Branş / Meslek Dersi Öğretmeni15 saatEk ders ücreti
Atölye / Laboratuvar Öğretmeni20 saatEk ders ücreti
Rehber Öğretmen (PDR)18 saat (ders niteliğinde yönetim görevi)Ek ders ücreti
Gezerek Özel Eğitim Öğretmeni18 saat yönetim görevi (aylık karşılığı ders görevi verilmez)Ek ders ücreti
🧮 2. Ek Ders Hesaplama — Hangi Saatler Eklenir?
Hazırlık-planlama ek dersi nasıl hesaplanır?
Aylık karşılığı dersini dolduran öğretmene her 10 ders saati için 1 saat hazırlık-planlama ek dersi ödenir. (22 saat ders yapan matematik öğretmeni → 22÷10 = 2 saat hazırlık-planlama)
📘 BKK 2006/10344 – Md. 7
Sınıf/şube rehber öğretmenliği ek ders hakkı doğurur mu?
Evet. Sınıf/şube rehber öğretmeni olarak görevlendirilen öğretmenlere haftada 2 saat ek ders ödenir. Ek görev için yazılı görevlendirme kararı alınmış olması gerekir.
📘 BKK 2006/10344 – Md. 9
Nöbet tutmanın ek ders karşılığı var mı?
Evet. Hafta içi her nöbet günü için 3 saat, hafta sonu nöbeti için ayrıca ek ders ücreti ödenir. Nöbet görevi tutanağa dayanmalı; tutanaksız nöbet için ödeme talep etmek güçleşir.
📘 BKK 2006/10344 – Md. 8
Uzaktan eğitimde ek ders ücretim kesilir mi?
Hayır. MEB EBA üzerinden yürütülen uzaktan eğitim yüz yüze ders sayılır; ek ders ücreti tam ödenir. "Yarım saate düşürülür" uygulaması mevzuata aykırıdır, itiraz edilebilir.
📘 MEB Uzaktan Eğitim Yönergesi
Öğrenci gelmezse ek ders kesilir mi?
Hayır. Öğrenci devamsız olsa dahi programda görevli öğretmen derslikte hazır bulunduysa ek derse hak kazanır. İdare tek taraflı kesemez; kesilirse yazılı itiraz hakkı doğar.
📘 BKK 2006/10344 / Danıştay içtihadı
Hizmetiçi eğitimde ek ders kesilir mi?
Hayır. Hizmetiçi eğitime katılan öğretmen asıl okulunda görevli izinli sayılır; ek ders ücretleri tam ödenir. Eğitimde ayrıca fiilen yürütülen görev için ek ders ücreti de alınabilir (çift ödeme mevzuata uygundur).
📘 Danıştay kararları / MEB Hizmetiçi Eğitim Yönergesi
⚠️ 3. Eksik / Hatalı Ödeme — İtiraz ve Alacak Hakkı
1
Puantajlarınızı kontrol edin (son 5 yıl)
Ek ders puantajları ve ödeme bordrolarını okul müdürlüğünden yazılı olarak talep edin. Eksik ya da yanlış hesaplama varsa bunu belgeleyin. Hatalı katsayı, eksik saat veya kesilmiş ders ücreti → alacak hakkı doğar.
2
İdareye yazılı başvurun
Okul müdürlüğüne veya ilçe MEM'e "eksik ödenen ek ders ücretinin ödenmesi" talepli dilekçe verin. Dilekçenizi taahhütlü posta veya imza karşılığı teslim edin; e-devlet/KEP tercih edin.
!
60 gün ret veya sessizlik → İdare mahkemesi
İdare 60 gün içinde yanıt vermezse ya da reddederse, tebliğden veya zımni redden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesine tam yargı davası açılabilir. Zamanaşımı: 5 yıl — geçmiş 5 yıllık eksik ödemeler talep edilebilir.
📘 2577 s. İYUK Md. 7 / Danıştay içtihadı (5 yıllık zamanaşımı)
💡 4. Sık Karşılaşılan Maaş Sorunları
Görevden uzaklaştırıldığımda maaşım tam ödenir mi?
Hayır — 2/3 oranında maaş ödenir. Soruşturma sonucu beraat etseniz veya ceza verilmezse kesilen 1/3 geriye dönük ödenir. Mahkûmiyet/ihraç halinde kesilmiş kısım ödenmez.
📘 657 s. DMK Md. 141
Sözlü görevlendirmede ek ders alabilir miyim?
Hayır. Danıştay yerleşik içtihadı: sözlü görevlendirmeyle yapılan ek ders ya da sınav görevine ait ücret ve yolluk talep hakkı doğmaz. Her zaman yazılı görevlendirme kararı talep edin.
📘 Danıştay yerleşik içtihadı
Ek ders katsayısı yanlış uygulanmış — ne yapabilirim?
Hatalı katsayı veya fiili ders saatinin altında hesaplama → idare mahkemesinde dava konusu yapılabilir. Geriye dönük 5 yıl için fark alacağı talep edilebilir. Önce idareye yazılı başvuru şart.
📘 Danıştay — Ek Ders Emsal Kararları
Yönetici ek dersi nasıl hesaplanır?
Okul müdürü ve yardımcıları için ayrı katsayılar uygulanır. Müdür → haftada 6 saat ders niteliğinde yönetim görevi + yönetici ek dersi. Müdür yardımcısı → 12 saat. Öğretmenlik görevine döndüklerinde bu haklar sona erer.
📘 BKK 2006/10344 – Md. 10
📊
Hizmet Puanı & Hizmet Bölgeleri
Hizmet puanı nasıl hesaplanır, hizmet bölgesi sistemi nedir, zorunlu hizmet yükümlülüğü, puanı etkileyen faktörler ve sık yapılan hatalar.
⚠️ MEB Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği ile Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Yönetmeliği çerçevesinde hazırlanmıştır.
🗺️ 1. Hizmet Bölgesi Sistemi — 6 Bölge
BölgeÖzellikPuan KatkısıÖrnek İller/Bölgeler
1. BölgeEn gelişmiş merkezlerEn düşük puanİstanbul, Ankara, İzmir (büyük ilçe merkezleri)
2. BölgeGelişmiş il merkezleriDüşük puanBüyükşehir çevre ilçeleri, gelişmiş il merkezleri
3. BölgeOrta gelişmişlikOrta puanİç Anadolu, Ege il merkezleri
4. BölgeAz gelişmişYüksek puanDoğu/Güneydoğu il merkezleri
5. BölgeUzak ve dezavantajlıÇok yüksek puanDoğu ilçe merkezleri
6. BölgeEn dezavantajlı (köy/mezra)En yüksek puanKöy okulları, mezra bağlı noktalar
ℹ️ Önemli: Her ilin her ilçesi ve her okulun bölgesi ayrıca belirlenmektedir. Bölge listesi MEB tarafından güncellenir. Okulunuzun bölgesini personel.meb.gov.tr üzerinden veya ilçe MEM'den öğrenebilirsiniz. Bölge tespitine itiraz hakkı mevcuttur.
🧮 2. Hizmet Puanı Nasıl Hesaplanır?
Temel puan neye göre belirlenir?
Her bölgede geçirilen her yıl için farklı puan verilir: 6. Bölgede 1 yıl = en yüksek puan, 1. Bölgede 1 yıl = en düşük puan. Yıl kesirleri (ay bazında) da hesaba katılır. Puanlar toplanarak toplam hizmet puanı oluşur.
📘 MEB Atama Yönetmeliği — Hizmet Puanı Tablosu
Hangi süreler puandan düşülür / sayılmaz?
• Ücretsiz izin süreleri (puandan sayılmaz)
• Yurt dışı görev süreleri (ayrıca değerlendirilir)
• Görevden uzaklaştırma süresi (beraatle iade edilir)
• Askerlik borçlanması (sayılır)
Dikkat: İzinsiz devamsızlık puanı olumsuz etkiler.
📘 MEB Atama Yönetmeliği Md. 22
Puan hesabında esas alınan tarih nedir?
Mazeret tayinlerinde: tercih başvurusunun son günü (2026 Yarıyıl için 29 Ocak 2026). Hizmet süresinde: 28 Şubat 2026 tarihi esas alınır. Başvurudan önce puana etki eden değişiklikleri tamamlamak şarttır; sonradan sisteme yansımaz.
📘 MEB 2026 Yarıyıl Duyurusu — A. Md. 5-6
Hizmet puanım hatalı hesaplanmışsa ne yapabilirim?
Sisteme yansıyan puanı tercih başvurusundan önce kontrol edin. Hatalı puan için okul müdürlüğüne yazılı başvurun; gerekirse ilçe/il MEM'e taşıyın. Atama gerçekleştikten sonra puan itirazı atamayı otomatik iptal ettirmez — ayrıca iptal davası açmak gerekir.
📘 MEB Atama Yönetmeliği / 2577 s. İYUK
🔄 3. Zorunlu Hizmet Yükümlülüğü
Zorunlu hizmet nedir, kimler yükümlüdür?
İlk kez atanan öğretmenler, 4. 5. ve 6. hizmet bölgelerindeki okullarda belirli bir süre zorunlu görev yapmak zorunda olabilir. Bu süre tamamlanmadan isteğe bağlı tayin hakkı kısıtlıdır. Süre, bölgeye ve kadro türüne göre değişir.
📘 MEB Atama Yönetmeliği — Zorunlu Hizmet Bölümleri
Zorunlu hizmet bölgesinde mazeret tayini yapılabilir mi?
Evet. Sağlık, aile birliği ve can güvenliği gibi mazeretler zorunlu hizmet süresinden bağımsız olarak değerlendirilir. Zorunlu hizmet bölgesindeyken de mazeret tayini başvurusu yapılabilir.
📘 MEB Atama Yönetmeliği
Zorunlu hizmet süresini kısaltan haller nelerdir?
• Sağlık kurulu raporu (engelli eş/çocuk vb.)
• Şehit/malul gazi yakını olma
• Deprem gibi olağanüstü hal bölgesi ataması
Bu hallerde zorunlu hizmet tamamlanmadan tayin hakkı doğabilir; ilgili mevzuat uygulanır.
📘 MEB Atama Yönetmeliği / Özel Kanunlar
Norm kadro fazlası çıkınca hangi öğretmen önce gider?
Hizmet puanı en az olan önce re'sen atamaya tabi tutulur. Aynı puanda eşitlik varsa: daha kısa kıdem olan, en son başlayan öğretmen — kura. Aile birliği ve sağlık mazereti bu sıralamayı değiştirebilir.
📘 MEB Norm Kadro Yönetmeliği Md. 21
🔀
İsteğe Bağlı Yer Değiştirme (Özürsüz Tayin)
Mazeret dışında isteğe bağlı tayin başvurusu, dönemler, hizmet puanı şartı, il içi / il dışı farkları ve dikkat edilmesi gerekenler.
⚠️ MEB Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği (Md. 37–52) çerçevesinde hazırlanmıştır. Kesin tarihler için meb.gov.tr duyurularını takip edin.
📅 1. Yıllık Tayin Takvimi — Genel Dönemler
DönemTayin TürüYaklaşık TarihNot
Ocak (Yarıyıl)Mazerete bağlı (eş, sağlık, can güvenliği, engellilik)Ocak başı–sonuİller arası, iki aşamalı
Nisan–Mayısİl içi isteğe bağlı yer değiştirmeNisan–MayısAynı il içinde okul değişimi
Mayıs–Haziranİl dışı isteğe bağlı yer değiştirmeMayıs–HaziranFarklı ile geçiş
AğustosYaz tatili atamaları (mazerete bağlı + isteğe bağlı)AğustosEn yoğun dönem
Eylül (varsa)İkinci dönem ek yer değiştirmeEylülHer yıl açılmayabilir
⚖️ 2. İsteğe Bağlı Tayin Şartları & Sınırlamalar
Kaç yılda bir isteğe bağlı tayin hakkı doğar?
MEB Atama Yönetmeliği uyarınca öğretmenler bulundukları ilde en az 3 yıl görev yaptıktan sonra il dışı isteğe bağlı tayin başvurusunda bulunabilir. İl içi yer değiştirmede bu süre daha kısa olabilir; her dönem duyuruda belirtilir.
📘 MEB Atama Yönetmeliği Md. 37
Hizmet puanı yetersizse tayin olur mu?
İsteğe bağlı tayinlerde de hizmet puanı üstünlüğü esastır. Tercih ettiğiniz okul/ilde daha yüksek puanlı başvuranlar önce atanır. Puanınız yeterli değilse o dönemde atanamazsınız; hakkınız kaybolmaz, bir sonraki dönem başvurabilirsiniz.
📘 MEB Atama Yönetmeliği
Özel program uygulayan okullara isteğe bağlı tayin olunabilir mi?
Hayır. Özel program ve proje uygulayan okullar, müzik ilkokulları, spor ortaokulları, BİLSEM, ölçme değerlendirme merkezleri ve benzer kurumlar isteğe bağlı tercih listesine dahil edilmez. Bu okullara ayrı yöntemle (özel seçim) atama yapılır.
📘 MEB Atama Yönetmeliği / MEB Duyuruları
Zorunlu hizmet bitmeden isteğe bağlı tayin yapılabilir mi?
Hayır. Zorunlu hizmet yükümlülüğü olan öğretmenler bu süreyi tamamlamadan isteğe bağlı tayin başvurusunda bulunamaz. İstisna: sağlık, aile birliği, can güvenliği gibi mazeretler zorunlu hizmet süresinden bağımsız işler.
📘 MEB Atama Yönetmeliği
💡 3. Tayin Stratejisi — Bilmeniz Gerekenler

✅ Başvuru öncesi kontrol listesi

📌Hizmet puanınızı personel.meb.gov.tr'den öğrenin ve doğrulayın.
📌Tercih etmek istediğiniz ilde/okulda alanınızda norm açığı olup olmadığını başvuru sistemi üzerinden takip edin.
📌Puanınıza etki eden unsurları (ücretsiz izin, eksik gün vb.) başvurudan önce tamamlayın; sonradan sisteme yansımaz.
📌Tercih listesini mümkün olduğunca geniş tutun — tek bir okul tercihi yapılabildiğinde atanma şansı çok düşer.
📌Muhtemel boşalacak okulları da listeye ekleyin; boşalmazsa bu tercihler değerlendirmeye alınmaz ama bir zararı yoktur.
📌Başvurunuzu son güne bırakmayın — belge eksiği çıkarsa yeniden başvurma imkânı kalmayabilir.
🚫
Görevden Uzaklaştırma Rehberi
Kimler uzaklaştırabilir, hangi koşullarda, kaç günlük maaş ödenir, uzatma şartları, beraat sonrası haklar ve itiraz yolları — tam mevzuatıyla.
⚠️ 657 sayılı DMK Madde 137–145 ve MEB Disiplin Yönetmeliği çerçevesinde hazırlanmıştır.
⚖️ 1. Görevden Uzaklaştırma — Temel Kurallar
Kim görevden uzaklaştırabilir?
• Atamaya yetkili amirler (Bakanlık, Vali)
• Disiplin amirleri (okul müdürü, ilçe/il MEM)
• Soruşturmacı (ağır suçlarda)
Soruşturmacı ancak "göreve devam zararı büyütür" gerekçesiyle uzaklaştırabilir; keyfi kullanım yargıda iptal edilir.
📘 657 s. DMK Md. 137
Görevden uzaklaştırma hangi sürede yapılabilir?
İlk uzaklaştırma kararı en fazla 3 aydır. Soruşturma uzarsa 3 ay daha uzatılabilir → toplam 6 aya kadar. Bu süre içinde soruşturma sonuçlandırılmazsa öğretmen göreve iade edilmek zorundadır.
📘 657 s. DMK Md. 143
Uzaklaştırmada maaş ne kadar ödenir?
Görevden uzaklaştırılan öğretmene maaşının 2/3'ü ödenir. Ek ders ücreti, yönetici ödeneği gibi ek ödemeler kesilir. Beraat ederse veya disiplin cezası verilmezse kesilen 1/3 geriye dönük ödenir.
📘 657 s. DMK Md. 141
Beraat edersem hangi haklar iade edilir?
• Kesilen maaş 1/3'ü (tam olarak)
• Kademe ve derece ilerlemeleri (kesilen süre sayılır)
• Uzaklaştırma süresi hizmet sayılır
• Ek ders ve diğer ödentiler geriye dönük 5 yıllık zamanaşımı ile talep edilebilir
📘 657 s. DMK Md. 143 / Danıştay içtihadı
🗺️ 2. Görevden Uzaklaştırmaya İtiraz — Adım Adım
1
Kararı yazılı olarak alın
Görevden uzaklaştırma kararı mutlaka yazılı ve gerekçeli tebliğ edilmek zorundadır. Sözlü kararla okuldan çıkarılamaz. Kararda: uzaklaştırma sebebi, süresi, maaş kesinti bilgisi yer almalıdır. Eksikler iptal gerekçesi olabilir.
📘 657 s. DMK Md. 138 / Anayasa Md. 36
2
Sendikanıza ve avukatınıza haber verin
Derhal sendikanızı arayın. Sendika hukuk bürosu ücretsiz avukat desteği sağlayabilir. Soruşturmacı ile yapılacak görüşmelerde sendika temsilcisi ya da avukat hazır bulunabilir.
!
Tebliğden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesi
Görevden uzaklaştırma işleminin iptali için tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesine başvurulabilir. Yürütmeyi durdurma talebi eklenirse mahkeme görevin sürdürülmesine karar verebilir. Bu süreyi kaçırmayın.
📘 2577 s. İYUK Md. 7 / Md. 27
3
Soruşturma sonucunu ve haklarınızı takip edin
Beraat/takipsizlik durumunda: idareye yazılı başvuru → 60 gün içinde yanıt yoksa tam yargı davası. Ceza verilmezse kesilen maaş 1/3 iade edilmeli. İade yapılmazsa alacak davası açılabilir (5 yıllık zamanaşımı).
🔍 3. Sık Yaşanan Durumlar
6 ay doldu, soruşturma bitmedi — ne olur?
Görevden uzaklaştırma 6 ayı geçemez. 6. ayın sonunda soruşturma bitmemiş olsa bile öğretmen derhal göreve iade edilmek zorundadır. İade yapılmazsa idare mahkemesine başvurun; ayrıca uzaklaştırma süreci nedeniyle tam yargı davası açılabilir.
📘 657 s. DMK Md. 143
Uzaklaştırılınca tayin başvurusu yapabilir miyim?
Uygulamada değişkenlik gösterse de kural olarak görevden uzaklaştırılan öğretmenlerin yer değiştirme başvurusu sisteme alınmaz veya askıya alınır. Beraat edip göreve döndükten sonra bir sonraki dönemde başvuru yapılabilir.
📘 MEB Atama Yönetmeliği / Uygulama
Uzaklaştırma kararı sicile işlenir mi?
Görevden uzaklaştırma tek başına disiplin cezası değildir; sicile işlenmez. Ancak soruşturma sonucunda verilen disiplin cezası sicile işlenir. Beraat halinde dosya temizlenir. Haksız uzaklaştırma nedeniyle manevi tazminat davası açılabilir.
📘 657 s. DMK / Danıştay içtihadı
Ceza kovuşturması varsa görevden uzaklaştırma kaç ay?
Ceza kovuşturması devam ediyorsa görevden uzaklaştırma yargılama süresince devam edebilir — 6 ay sınırı uygulanmaz. Bu durumda beraat veya düşme kararı kesinleşince iade işlemi başlar. Beraatten sonra maaş ve haklar geriye dönük ödenir.
📘 657 s. DMK Md. 145
Sendika & Toplu Sözleşme Hakları
Üyelik hakkı, toplu sözleşme kazanımları, sendikal eylem güvencesi, grev yasağı ve öğretmeni koruyan AYM/Danıştay kararları.
⚠️ 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu, Anayasa Md. 51–54 ve AYM/Danıştay içtihadı çerçevesinde hazırlanmıştır.
📋 1. Temel Sendika Hakları
Sendikaya üye olmak zorunda mıyım?
Hayır. Sendika üyeliği tamamen gönüllüdür. Üye olmak veya olmamak nedeniyle herhangi bir ayrımcı muamele yapılamaz. Üye olmadığınız için mağdur edilirseniz hukuki yollara başvurabilirsiniz.
📘 4688 s. Kanun Md. 7 / Anayasa Md. 51
Üyelik aidatı nasıl kesilir?
Sendika üyeliği için yazılı başvuru yeterlidir; aidat maaştan otomatik kesilir. Üyelikten çekileceğinizi noter aracılığıyla veya e-devlet üzerinden bildirmelisiniz — sözlü çekilme geçersizdir.
📘 4688 s. Kanun Md. 16–17
Sendika temsilcisi korumasından yararlanabilir miyim?
Evet. Sendika temsilcisi (işyeri veya şube düzeyinde) ek korumadan yararlanır: temsilci için soruşturma başlatılabilmesi ve nakil yapılabilmesi için sendikanın onayı ya da ilgili merciin kararı gerekir.
📘 4688 s. Kanun Md. 18
Öğretmenler grev yapabilir mi?
Hayır. Kamu görevlileri 4688 sayılı Kanun kapsamında grev hakkına sahip değildir. Ancak toplu iş yavaşlatma, iş bırakma ve eylem günleri sendika kararıyla yapılabilir. Bu eylemlere katılım nedeniyle disiplin cezası verilemez (AYM ve Danıştay güvencesi).
📘 4688 s. Kanun Md. 35 / Anayasa Md. 54
🏛️ 2. Sendikal Eylemleri Koruyan Emsal Kararlar
📌 AYM 2026 — Rehber Öğretmen Nöbet Reddi: Sendika Hakkı İhlali
Rehber öğretmen, sendika kararı gereği nöbet tutmayı reddetti → kınama cezası verildi → AYM, Anayasa Md. 51 kapsamında sendika hakkının ihlal edildiğine hükmetti, ceza iptal edildi.
🔑 Kullanım: Sendika kararına dayanarak nöbet reddettiyseniz ve disiplin cezası aldıysanız bu kararı emsal gösterin.
📌 Danıştay 12. D. 2019/3842 — Sendikal Eylem "Siyasi Faaliyet" Sayılamaz
Sendika kararıyla iş bırakma eylemine katılan öğretmene "siyasi faaliyet" gerekçesiyle kademe durdurma cezası verilmişti. Danıştay, sendikal eylemin siyasi faaliyet olarak nitelenemeyeceğine hükmederek cezayı iptal etti.
🔑 Kullanım: "Siyasi faaliyet" gerekçeli her disiplin cezasında bu kararı emsal gösterin.
📌 Türk Eğitim-Sen Nöbet Eylemi — AYM Sendika Hakkı
Türk Eğitim-Sen üyesi öğretmen öğle arası nöbet tutmadı (sendika kararı) → kınama cezası → AYM: Anayasa Md. 51 ihlali, ceza iptal.
🔑 Kullanım: Sendika hangi görevi "eylem" kapsamında ilan ettiyse o görevi reddetmek güvence altındadır. Sendika kararını yazılı olarak saklayın.
💼 3. Toplu Sözleşme — Öğretmeni Nasıl Etkiler?
Toplu sözleşme nedir, öğretmeni bağlar mı?
Kamu görevlileri sendikaları, hükümetle 2 yılda bir toplu sözleşme imzalar. Yetkili sendikanın (en çok üyeye sahip) imzaladığı sözleşme tüm kamu görevlilerini bağlar, sendika üyesi olup olmamak fark etmez.
📘 4688 s. Kanun Md. 28
Toplu sözleşme kapsamında neler düzenlenir?
• Mali haklar (maaş artışı, sosyal yardımlar)
• İzin hakları iyileştirmeleri
• Ek ders katsayıları
• Sağlık hakları
• Atama ve yer değiştirme düzenlemeleri
Sözleşme hükümleri kanun değişikliği gerektiriyorsa Meclis'ten geçmesi şarttır.
📘 4688 s. Kanun Md. 28–32
Toplu sözleşme anlaşmazlığında ne olur?
Taraflar anlaşamazsa Kamu Görevlileri Hakem Kurulu devreye girer. Kurul kararı kesindir ve her iki tarafı bağlar. Yetkili sendika müzakere sürecini sendika üyelerine açıklamak zorundadır.
📘 4688 s. Kanun Md. 34
Hangi konular toplu sözleşme dışındadır?
• Kanunla düzenlenmiş özlük hakları (değiştirilemez)
• Vergi ve prim oranları
• Emeklilik hakları (ayrı mevzuat)
• Disiplin cezaları (yönetmelikle düzenlenir)
Bu konular ancak kanun değişikliğiyle değiştirilebilir.
📘 4688 s. Kanun Md. 28/4
⚡ 4. Sendikal Faaliyette Dikkat Edilecekler

✅ Haklarınızı kullanırken bunlara dikkat edin

📌Sendika kararıyla katıldığınız her eylemi (iş bırakma, nöbet reddi vb.) yazılı sendika kararıyla belgeleyin. Sözlü karar yeterli olmayabilir.
📌Disiplin soruşturması açılırsa savunmanıza sendika kararını ve AYM/Danıştay emsal kararlarını ekleyin.
📌Sendika üyeliğiniz veya eylemine katılımınız nedeniyle nakil, olumsuz sicil veya göreve son tehditiyle karşılaşırsanız bu işlem ayrımcılık teşkil eder; idare mahkemesine taşıyın.
📌Toplu sözleşme haklarınızdan yararlanmak için sendikaya üye olmanız şart değildir; ancak yetkili sendikanın belirlenmesinde (seçiminde) söz sahibi olmak için üyelik gerekir.
📌Soruşturma başladığında sendikanızı derhal arayın. Sendika hukuk bürosu avukat desteği sağlayabilir ve süreç boyunca yanınızda olabilir.